نحوه سود دهی صندوق های طلا به زبان ساده + فرمول و مثال

نحوه سود دهی صندوق های طلا برای خیلی از سرمایه‌گذاران مبهم است؛ چون برخلاف سپرده بانکی یا صندوق درآمد ثابت، این صندوق‌ها سود ماهانه و تضمین‌شده پرداخت نمی‌کنند. سود شما در صندوق طلا زمانی شکل می‌گیرد که قیمت واحدهای صندوق رشد کند و بتوانید آن را بالاتر از قیمت خرید بفروشید. اما این رشد دقیقاً به چه عواملی بستگی دارد و چطور می‌توان سود صندوق طلا را محاسبه کرد؟ در این مقاله از کاریزما لرنینگ، فرمول محاسبه سود صندوق های طلا و مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر بازدهی آن‌ها را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

محاسبه سود صندوق های طلا چگونه است؟

صندوق طلا نوعی صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله در بورس است که در گواهی سپرده طلا (گواهی سپرده سکه و گواهی سپرده شمش) و اوراق مبتنی بر طلا سرمایه گذاری می‌کند. به همین دلیل، رشد قیمت سکه و شمش یا قیمت طلای جهانی باعث افزایش ارزش واحدهای صندوق و در نتیجه سود شما می‌شود. یعنی صندوق‌های طلا سود ثابت و تضمین‌شده‌ای ندارند و بازدهی آن‌ها مستقیماً به قیمت طلا در بازار وابسته است. برای آشنایی بیشتر با صندوق‌های طلا، مقاله «صندوق طلا چیست؟ + معرفی صفر تا صد صندوق سرمایه گذاری طلا» را مطالعه کنید.

البته سود صندوق‌های طلا به شکل سود نقدی پرداخت نمی‌شوند. سود شما زمانی محقق می‌شود که قیمت واحدهای صندوق افزایش پیدا کند و شما واحدها را با قیمتی بالاتر از قیمت خرید بفروشید. با افزایش قیمت طلا، ارزش واحدهای صندوق هم بالا می‌رود و با کاهش قیمت طلا، ارزش آن‌ها نیز کم می‌شود.

برای محاسبه سود یا زیان سرمایه‌گذاری در صندوق طلا، می‌توان از فرمول زیر استفاده کرد:

سود = 100 × ((ارزش خرید واحد صندوق ÷ (ارزش خرید واحد صندوق−ارزش فعلی واحد صندوق​)))

در این فرمول، ابتدا اختلاف ارزش فعلی واحد صندوق و ارزش خرید آن محاسبه می‌شود تا میزان سود یا زیان هر واحد مشخص شود. سپس این عدد بر ارزش خرید تقسیم و در ۱۰۰ ضرب می‌شود تا درصد بازدهی صندوق به دست بیاید. اگر عدد نهایی مثبت باشد، سرمایه‌گذاری سودده بوده و اگر منفی باشد، سرمایه‌گذار زیان کرده است.

مثال از محاسبه سود صندوق طلا با عدد

برای درک بهتر نحوه محاسبه سود صندوق طلا، فرض کنید ۱۰ میلیون تومان در یک صندوق طلا سرمایه‌گذاری کرده‌اید و قیمت هر واحد صندوق در زمان خرید ۲۰ هزار تومان است. در این حالت، شما ۵۰۰ واحد صندوق طلا می‌خرید.

حالا اگر بعد از مدتی قیمت هر واحد صندوق به ۲۳ هزار تومان برسد، ارزش دارایی شما به ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند. یعنی سود شما از این سرمایه‌گذاری ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود. به بیان ساده، چون قیمت هر واحد صندوق ۱۵ درصد رشد کرده، سرمایه شما هم تقریباً ۱۵ درصد بازدهی داشته است.

نقش NAV در سود صندوق طلا

NAV یا ارزش خالص دارایی‌های صندوق، نشان می‌دهد هر واحد صندوق طلا بر اساس دارایی‌های واقعی صندوق چقدر می‌ارزد. در واقع NAV کمک می‌کند تا متوجه شویم که قیمت معاملاتی صندوق در بازار، به ارزش واقعی آن نزدیک است یا خیر.

اگر قیمت صندوق نزدیک به NAV باشد، سود یا زیان سرمایه‌گذار بیشتر تحت تأثیر رشد یا افت واقعی قیمت طلا قرار می‌گیرد. اما اگر قیمت معاملاتی صندوق خیلی بالاتر از NAV باشد، یعنی صندوق با حباب مثبت معامله می‌شود و خرید در این شرایط می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را بیشتر کند؛ چون ممکن است با کاهش حباب، بخشی از سود سرمایه‌گذار از بین برود.

حباب صندوق طلا چه اثری روی سود دارد؟

حباب صندوق طلا می‌تواند باعث شود بازدهی سرمایه‌گذار کمتر یا بیشتر از رشد واقعی قیمت طلا باشد. وقتی قیمت معاملاتی صندوق بالاتر از NAV قرار می‌گیرد، یعنی صندوق با حباب مثبت معامله می‌شود. اگر سرمایه‌گذار در این شرایط خرید کند و بعداً حباب کاهش پیدا کند، ممکن است بخشی از سود او از بین برود؛ حتی اگر قیمت طلا تغییر زیادی نکرده باشد.

در مقابل، اگر صندوق با حباب کم یا قیمت نزدیک به NAV خریداری شود و هنگام فروش حباب آن افزایش پیدا کند، سود سرمایه‌گذار می‌تواند بیشتر از رشد واقعی قیمت طلا باشد. به همین دلیل، بررسی حباب صندوق طلا قبل از خرید اهمیت زیادی دارد.

چرا بازدهی صندوق‌های طلا با هم فرق دارد؟

اگرچه همه صندوق‌های طلا به قیمت طلا وابسته‌اند، اما بازدهی آن‌ها همیشه یکسان نیست. دلیل این تفاوت به ترکیب دارایی‌های صندوق، میزان سرمایه‌گذاری در گواهی سپرده سکه یا شمش، مقدار دارایی‌های درآمد ثابت، عملکرد مدیر صندوق، میزان نقدشوندگی و حباب قیمتی هر صندوق برمی‌گردد.

برای مثال، ممکن است دو صندوق طلا در یک بازه زمانی تحت تأثیر رشد قیمت طلا قرار بگیرند، اما صندوقی که دارایی کم ریسک بیشتری داشته است، سود کمتری در آن زمان بسازد. بنابراین هنگام انتخاب صندوق طلا، نباید فقط به نام صندوق توجه کرد؛ بررسی بازدهی گذشته، NAV، حباب و ترکیب دارایی‌ها هم اهمیت دارد.

عوامل مؤثر بر سود دهی صندوق های طلا

بازدهی صندوق‌های طلا وابسته به عوامل اقتصادی و بازار است. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

1. قیمت جهانی اونس طلا

قیمت جهانی اونس طلا تأثیر مستقیمی بر بازدهی صندوق‌های طلا دارد، زیرا بخش عمده دارایی این صندوق‌ها شامل گواهی سپرده سکه و شمش طلاست که ارزش آن‌ها بر اساس قیمت روز طلا در بازار جهانی تعیین می‌شود. وقتی اونس جهانی افزایش می‌یابد، قیمت سکه در ایران هم بالا می‌رود و در نتیجه ارزش واحدهای صندوق طلا رشد می‌کند؛ اما اگر اونس جهانی کاهش پیدا کند، این اثر برعکس شده و ارزش واحدها کاهش می‌یابد.

2. نرخ ارز

نرخ ارز، به‌خصوص قیمت دلار، نقش مهمی در بازدهی صندوق‌های طلا دارد؛ چون قیمت سکه و طلا در ایران بر اساس قیمت جهانی اونس و نرخ دلار تعیین می‌شود. اگر نرخ دلار بالا برود، حتی بدون تغییر قیمت جهانی طلا، ارزش سکه و در نتیجه قیمت واحدهای صندوق طلا افزایش پیدا می‌کند. برعکس، اگر دلار ارزان شود، ممکن است با وجود رشد اونس جهانی، قیمت واحدهای صندوق تغییر چندانی نداشته باشد یا حتی کاهش یابد.

3. عرضه و تقاضای بازار داخلی

زمانی که تقاضا برای خرید سکه و طلا در بازار زیاد شود؛ قیمت طلا بالا می‌رود و ارزش واحدهای صندوق طلا نیز افزایش پیدا می‌کند. برعکس، در شرایطی که عرضه سکه و طلا زیاد باشد یا تقاضا کاهش پیدا کند، قیمت‌ها افت می‌کند و این کاهش، بازدهی صندوق‌های طلا را نیز کم می‌کند.

4. وضعیت اقتصادی و سیاسی کشور

در شرایط بی‌ثباتی اقتصادی یا سیاسی، سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های امن مثل طلا حرکت می‌کنند و همین باعث رشد قیمت آن می‌شود. به نقل از سایت investopedia :«در دوره‌های عدم قطعیت، ثبات تاریخی طلا و عدم همبستگی آن با سایر دارایی‌های مالی، آن را به طور ویژه‌ای جذاب می‌کند.»

به همین دلیل، بهترین زمان خرید صندوق طلا معمولاً زمانی است که احتمال رشد قیمت طلا وجود دارد، اما قیمت صندوق بیش از حد گران نشده و حباب بالایی ندارد. در این حالت، سرمایه‌گذار می‌تواند با ریسک منطقی‌تری از رشد احتمالی قیمت طلا سود بگیرد.

5. عملکرد مدیریت صندوق

هر کدام از صندوق‌های طلا یک پرتفوی سرمایه‌گذاری دارند، با اینکه این پرتفوی تنها می‌تواند به اوراق مربوط به طلا و ابزارهای با درآمد ثابت اختصاص داشته باشد و همین موضوع باعث تشابه پرتفوی سرمایه‌گذاری صندوق‌های طلا می‌شود، اما هر گونه تفاوت در دارایی‌های موجود در پرتفوی صندوق‌های طلا، منجر به تفاوت بازدهی صندوق‌های طلای مختلف می‌شوند و همین موضوع نیز باعث تفاوت بهترین صندوق طلا با سایر صندوق‌های موجود در بازار می‌شود. برای مثال، بر اساس داده‌های موجود در سایت فیپیران، بازدهی یک سال اخیر صندوق کهربا (منتهی به 25 خرداد 1405) 148 درصد بوده است.

خلاصه‌ای از نحوه سود دهی صندوق های طلا

نحوه سود دهی صندوق های طلا بر اساس رشد قیمت واحدهای صندوق و فروش آن‌ها در قیمتی بالاتر از قیمت خرید است. این سود تحت تأثیر عواملی مثل قیمت جهانی طلا، نرخ ارز و وضعیت بازار داخلی قرار دارد. محاسبه سود نیز به‌سادگی با مقایسه قیمت خرید و فروش واحدها انجام می‌شود.

صندوق‌های طلا بهترین گزینه برای افرادی هستند که می‌خواهند بدون دردسر نگهداری فیزیکی طلا، از مزایای رشد قیمت آن بهره‌مند شوند. با مدیریت صحیح سرمایه و انتخاب صندوق مناسب، می‌توان به بازدهی خوبی در این بازار رسید.

سوالات متداول