کارمزد معاملات چقدر است؟ + جدول کارمزد معاملات بورس

کارمزد معاملات که توسط کارگزاری دریافت می‌شود، یکی از موضوعات اساسی و حائز اهمیت برای سرمایه‌گذاران در بورس به شمار می‌آید. این کارمزدها نه تنها به عنوان هزینه‌های معاملاتی در نظر گرفته می‌شوند، بلکه می‌توانند تاثیرات قابل توجهی بر سود نهایی سرمایه‌گذاران داشته باشند. در این مقاله از کاریزما لرنینگ، به بررسی جامع و دقیق کارمزد معاملات بورس و کارمزد خرید و فروش سهام پرداخته خواهد شد.

کارمزد معاملات چیست؟

برای خرید و فروش سهام، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سایر اوراق بهادار در بورس، انجام معامله فقط از طریق کارگزاری‌های رسمی بازار سرمایه امکان‌پذیر است؛ کارگزاری‌ها به‌عنوان واسطه بین خریدار و فروشنده عمل می‌کنند و با فراهم‌کردن زیرساخت‌های معاملاتی، ثبت سفارش، تسویه و نظارت بر معاملات، فرآیند دادوستد در بورس را ممکن و منظم می‌سازند و در ازای این خدمات، مبلغی از هر معامله کسر می‌شود که به آن کارمزد معاملات می‌گویند.

به‌طور خلاصه، کارمزد معامله مجموعه‌ای از هزینه‌ها است که سرمایه‌گذار هنگام خرید یا فروش دارایی در بازار سرمایه پرداخت می‌کند. این مبلغ فقط به کارگزاری تعلق ندارد و میان نهادهای مختلفی مانند سازمان بورس، شرکت مدیریت فناوری بورس و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی تقسیم می‌شود. پرداخت کارمزد بخش اجتناب‌ناپذیر از سرمایه‌گذاری در بورس است و آگاهی از میزان و ساختار آن، به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا هزینه واقعی معاملات و اثر آن بر سود یا زیان خود را دقیق‌تر ارزیابی کنند.

برای آشنایی بیشتر با این نکات، مقاله “اصطلاحات بورسی به زبان ساده + مهمترین مفاهیم بازار سرمایه” را مطالعه کنید.

کارمزد معاملات بورس چقدر است؟

این عدد در بورس اوراق بهادار شامل هزینه‌های مختلفی است که سرمایه‌گذاران باید در ازای هر معامله پرداخت کنند؛ این کارمزد‌ها ممکن است بسته به نوع معامله، حجم معامله و نوع اوراق بهادار متفاوت باشند؛ در حالت کلی، کارمزد معامله بورس شامل بخش‌های زیر است:

1. کارمزد کارگزاری: هزینه‌ای که به کارگزار به عنوان ارائه‌دهنده خدمات معامله پرداخت می‌شود؛ این کارمزد معمولاً به صورت درصدی از ارزش معامله محاسبه می‌شود.
2. کارمزد سازمان بورس: هزینه‌ای که به سازمان بورس به عنوان نهاد ناظر و تنظیم‌کننده بازار پرداخت می‌شود.
3. کارمزد شرکت سپرده‌گذاری مرکزی: هزینه‌ای که به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به عنوان نهادی که مسئولیت نگهداری و تسویه اوراق بهادار را دارد، پرداخت می‌شود.
4. مالیات: بخشی از کارمزد معامله به عنوان مالیات به دولت پرداخت می‌شود؛ این مالیات معمولاً به صورت درصدی از ارزش معامله محاسبه می‌شود.
5. هزینه مدیریت فناوری: این هزینه به شرکت مدیریت فناوری بورس تعلق می‌گیرد که وظیفه ارائه و نگهداری زیرساخت‌های فنی برای انجام معاملات بورس را بر عهده دارد.

کارمزد خرید و فروش سهام

خرید سهام در بورس دارای کارمزد است که هنگام خرید باید آن‌را پرداخت کرد؛ کارمزد خرید سهام در مجموع، ۰.۰۰۳۷۱۲ و کارمزد فروش سهام در مجموع ۰.۰۰۸۸ است. نرخ کارمزد معامله کارگزاری‌ها برای خرید 0.304 درصد و برای فروش 0.0304 درصد کارمزد کارگزاری کسر می‌شود؛ به این نکته توجه کنید که بعضی از کارگزاری‌ها برای مشتریان تخفیف کارمزد معامله در نظر می‌گیرند؛ در جدول زیر کارمزد خرید و فروش سهام را مشاهده می‌کنید.

اگر بخواهیم جمع کارمزد خرید و فروش سهام را به صورت درصد بیان کنیم، می‌توان گفت مجموع کارمزد خرید و فروش تقریبا برابر با ۱.۲۵ درصد از ارزش کل معامله است.

در هنگام خرید سهام، علاوه‌بر کارمزد، مبلغی به عنوان مالیات نیز پرداخت می‌شود که از حساب سرمایه‌گذار نزد کارگزار به صورت مستقیم کسر می‌شود؛ لازم به ذکر است مبلغی که تحت عنوان کارمزد پرداخت می‌شود، به حساب کارگزاری وارد می‌شود اما از مبلغ مالیات، بخشی مربوط به نهاد مربوطه مانند سازمان بورس، شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، شرکت مدیریت فناوری بورس و بخشی مربوط به کارگزاری است.

محاسبه کارمزد خرید و فروش سهام

برای درک بهتر محاسبه کارمزد خرید، یک مثال ساده را در نظر بگیرید؛ فرض کنید قصد دارید 10 هزار سهم از سهام یک شرکت را با قیمت هر سهم ۱۰۰ تومان خریداری کنید؛ در این حالت، ارزش کل معامله برابر با 1 میلیون تومان خواهد بود. کارمزد خرید با ضرب مبلغ معامله در نرخ مجموع کارمزد خرید (۰٫۰۰۳۷۱۲) محاسبه می‌شود که عددی معادل ۳٬۷۱۲ تومان به دست می‌آید.

مبلغ کارمزد خرید = تعداد سهام * قیمت هر سهم * مجموع کارمزد خرید

بنابراین، برای انجام این معامله، مجموع وجه نقد موردنیاز شما ۱٬۰۰۳٬۷۱۲ تومان خواهد بود؛ یعنی مبلغ سهام به‌علاوه کارمزد خرید.

محاسبه کارمزد فروش نیز مشابه کارمزد خرید انجام می‌شود؛ فرض کنید همان 10 هزار سهم را با قیمت هر سهم ۱۰۰ تومان می‌فروشید؛ در این صورت، ارزش کل معامله همچنان 1 میلیون تومان است؛ برای محاسبه کارمزد فروش، مبلغ معامله را در نرخ مجموع کارمزد فروش (۰٫۰۰۸۸) ضرب می‌کنیم که عددی برابر با ۸٬۸۰۰ تومان به دست می‌آید.

مبلغ کارمزد فروش = تعداد سهام * قیمت هر سهم * مجموع کارمزد فروش

در نتیجه، اگر این تعداد سهم را بفروشید، مبلغی که پس از کسر کارمزد به حساب شما واریز می‌شود ۹۹۱٬۲۰۰ تومان خواهد بود؛ یعنی ارزش معامله منهای کارمزد فروش.

کارمزد معاملات فرابورس

کارمزد معاملات بورس و فرابورس با یکدیگر متفاوت است زیرا سازمان بورس و سازمان فرابورس ۲ سازمان جدا از هم هستند و هر کدام قوانین و مقررات خودشان را دارند؛  نحوه محاسبه کارمزد برای معاملات بورس و فرابورس متفاوت می‌باشد که تفاوت میزان کـارمزد بورس و فرابورس در این مورد بسیار کم است. در حال حاضر جزئیات کارمزد سهام پذیرفته شده در فرابورس برای سال 1404 طبق جدول زیر است:

مطابق جدول، مجموع کارمزد خرید سهام فرابورسی معادل ۰٫۰۰۳۶۳۲ از ارزش معامله است و مجموع کارمزد به‌همراه مالیات فروش نیز ۰٫۰۰۸۸ از ارزش کل فروش را شامل می‌شود؛ نحوه محاسبه این ارقام دقیقاً مشابه روشی است که پیش‌تر برای محاسبه کارمزد خرید و فروش سهام بورسی توضیح داده شد و با ضرب ارزش معامله در نرخ‌های مربوطه به‌دست می‌آید.

کارمزد معاملات و پذیره‌نویسی اوراق بدهی و گواهی سپرده‌گذاری

جدول محاسبه کارمزد معاملات و پذیره‌نویسی انواع اوراق بدهی و گواهی‌های سپرده‌گذاری در بازار سرمایه، مبنای محاسبه هزینه‌هایی است که سرمایه‌گذاران هنگام خرید، فروش یا مشارکت در پذیره‌نویسی این اوراق پرداخت می‌کنند.

کارمزد خرید و فروش اوراق بدهی و گواهی سپرده سرمایه‌گذاری
شرح کارمزد	مجموع کارمزد خرید و فروش	حداکثر مبلغ کارمزد خرید و فروش (میلیون ریال)
کارگزاری	0,0012	100
نهادهای زیرمجموعه بورس	0,00025	600
مالیات	–	–
مجموع	0,00145	160

استفاده از این جدول به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند پیش از انجام معامله، برآورد دقیقی از هزینه‌ها داشته باشند و تصمیم‌های آگاهانه‌تری در سرمایه‌گذاری روی اوراق بدهی اتخاذ کنند.

کارمزد معامله اوراق تسهیلات مسکن (تسه)

اگر برای تأمین مالی خرید مسکن سراغ وام مسکن رفته باشید، به‌احتمال زیاد با اوراق تسهیلات مسکن (تسه) آشنایی دارید. پس از مراجعه به بانک مسکن و طی مراحل اولیه، خرید این اوراق از طریق سامانه معاملات آنلاین بورس انجام می‌شود. مانند سایر ابزارهای معاملاتی در بازار سرمایه، خرید و فروش اوراق تسه نیز مشمول کارمزد است. در مقاله “خرید اوراق مسکن؛ همه چیز درباره اوراق تسه” به طور کامل توضیح داده‌ایم.

نرخ دقیق کارمزد معاملات این اوراق در اطلاعیه‌های رسمی سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام می‌شود و می‌توان آن را از منابع معتبر مشاهده کرد. جدول زیر، جزئیات کارمزد خرید و فروش اوراق تسهیلات مسکن (تسه) در بورس را نشان می‌دهد:

کارمزد خرید و فروش اوراق تسهیلات مسکن (تسه)
شرح کارمزد	مجموع کارمزد خرید و فروش	حداکثر مبلغ کارمزد خرید و فروش (میلیون ریال)
کارگزاری	0,0055	200
نهادهای زیرمجموعه بورس	0,0018	300
مالیات	–	–
مجموع	0,0073	500

کارمزد معاملات صندوق ها در بورس

کارمزد معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری، هزینه‌ای است که سرمایه‌گذاران بابت خرید یا فروش واحدهای صندوق پرداخت می‌کنند؛ این کارمزد مستقیما بر بازده نهایی سرمایه‌گذاری اثر می‌گذارد و به همین دلیل، آگاهی از میزان و ساختار آن برای انتخاب صندوق مناسب اهمیت زیادی دارد؛ برخلاف هزینه‌های مدیریتی صندوق که از ارزش خالص دارایی‌ (NAV) کسر می‌شود، کارمزد معاملات فقط هنگام خرید واحدها دریافت می‌شود.

در مقاله “کارمزد صندوق های سرمایه گذاری چقدر است؟ نرخ جدید کارمزدها” به طور کامل درباره میزان کارمزد صندوق‌ها، طبق مصوبه آبان 1404، صحبت کرده‌ایم، پیشنهاد می‌کنیم مطالعه کنید.

کارمزد معاملات طلا

در معاملات اوراق صندوق‌های کالایی مبتنی بر طلا، برای هر خرید یا فروش، کارمزدی معادل ۰٫۰۰۲۴ (۰٫۲۴٪) از ارزش معامله دریافت می‌شود؛ این کارمزد با ضرب نرخ مذکور در مبلغ کل معامله محاسبه شده و در همان لحظه انجام معامله از خریدار و فروشنده کسر می‌شود.

این ساختار کارمزدی باعث می‌شود سرمایه‌گذاران بتوانند بدون درگیری با هزینه‌هایی مانند اجرت ساخت، مالیات بر ارزش افزوده یا نگهداری فیزیکی طلا، به‌صورت شفاف و قابل پیش‌بینی روی طلا سرمایه‌گذاری کنند؛ به همین دلیل، آگاهی از نرخ کارمزد معاملات طلا به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند هزینه واقعی خرید و فروش اوراق طلا را دقیق‌تر برآورد کرده و تصمیم‌های بهینه‌تری در مدیریت سرمایه خود بگیرند.

کارمزد معاملات سکه در بورس

کارمزد معامله سکه در بورس کالا نیز برابر با 0.125% از ارزش معامله است. برای معامله سپرده سکه طلا، مالیاتی به آن تعلق نمی‌گیرد. این نکته را در نظر بگیرید که علاوه بر کارمزد،در هنگام تحویل، به ازای هر سکه مبلغی نیز جهت کارشناسی سکه دریافت می‌شود. نرخ کارمزد معامله سکه در بورس به شرح زیر است:

کارمزد معاملات قراردادهای آتی

کارمزد معامله قراردادهای آتی شامل هزینه‌هایی است که به ازای هر خرید و فروش قراردادهای آتی در بازار بورس از معامله‌گران دریافت می‌شود؛ این کارمزدها برای پوشش هزینه‌های عملیاتی، نظارتی، نگهداری زیرساخت‌ها و خدمات ارائه شده توسط نهادهای مختلف بازار بورس در نظر گرفته می‌شوند. قراردادهای آتی و اختیار معامله از ابزارهای مهم مالی در بازارهای سرمایه‌گذاری هستند که برای مدیریت ریسک و کسب سود از نوسانات قیمت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. نرخ کارمزد معاملات اختیار سهام و آتی به شرح زیر است:

کارمزد معاملات بورس کالا

همانند بورس، کارمزد معامله بورس کالا شامل مجموعه‌ای از هزینه‌ها است که به ازای هر  معامله در بورس کالا از سرمایه‌گذاران و معامله‌گران دریافت می‌شود. کارمزد معاملات در بازار سرمایه کالایی به شرح زیر تقسیم می‌شود:

1. کارمزد کارگزاری: این کارمزد به کارگزاران بورس کالا تعلق می‌گیرد که به عنوان واسطه میان خریداران و فروشندگان عمل می‌کنند.
2. حق نظارت سازمان بورس: سازمان بورس و اوراق بهادار برای نظارت بر معاملات و تنظیم بازار بورس کالا هزینه‌ای را دریافت می‌کند. این هزینه به صورت درصدی از ارزش معامله به سازمان بورس پرداخت می‌شود.
3. کارمزد بورس کالا: بورس کالا به عنوان بستر معاملاتی، هزینه‌ای را برای ارائه خدمات و زیرساخت‌های لازم برای انجام معاملات دریافت می‌کند.

کارمزد معاملات بورس انرژی

بورس انرژی بستری است برای معاملات حامل‌های انرژی‌  مانند برق، نفت و غیره که معاملات فیزیکی آنها و اوراق بهادار مرتبط در آن انجام می‌پذیرد؛ کارمزد معامله بورس انرژی هزینه‌‌ای است که برای انجام معامله در بورس انرژی از سرمایه‌گذاران و معامله‌گران دریافت می‌شود. محاسبه کارمزد معامله بورس انرژی به شرح زیر است:

نکات مهم درباره کـارمزد معامـلات

در ادامه به معرفی مهمترین نکات درباره کارمزد معاملات اشاره می‌کنیم:

•  کارمزد معامله از خریدار و فروشنده کسر می‌شود.
• هرینه کارمزد معامله به صورت اتومات محاسبه می‌شود.
• تفاوتی ندارد که سرمایه‌گذار در معامله سود کرده باشد یا زیان، در هر صورت باتوجه به ارزش معامله به هنگام فروش مشمول پرداخت کارمزد خواهد شد. به عبارتی نرخ کارمزد معامله به سود و زیان معامله ارتباطی ندارد.
• در بازار سرمایه ایران، نرخ کارمزد و خدمات معاملات از سایت سازمان بورس به نشانی www.seo.ir  قابل مشاهده است.

سخن پایانی

درک صحیح و دقیق از کارمزد معاملات صندوق‌ها در بورس به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهد تا هزینه‌های خود را بهتر مدیریت کنند و استراتژی‌های مناسب‌تری برای خرید و فروش واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری انتخاب کنند. آگاهی از نرخ کارمزد معاملاتی می‌تواند به بهبود تصمیم‌گیری‌های مالی و افزایش بهره‌وری در سرمایه‌گذاری‌ها کمک کند.

سوالات متداول