قانون خرید و فروش طلا | صفر تا صد قوانین جدید معاملات طلا

قانون خرید و فروش طلا به‌عنوان چارچوبی رسمی، نقش مهمی در سامان‌دهی بازار طلا و حفظ حقوق خریداران و فروشندگان ایفا می‌کند. با توجه به قیمت بالای طلا و حساسیت این بازار، آشنایی با قانون خرید و فروش طلا برای جلوگیری از زیان‌های مالی، مشکلات حقوقی و تخلفات احتمالی ضروری است. در این مقاله از کاریزما لرنینگ به بررسی قانون جدید خرید و فروش طلا، الزامات قانونی آن و مدارکی که خریداران و فروشندگان باید مدنظر داشته باشند می‌پردازیم تا با دیدی روشن و آگاهانه سرمایه گذاری در طلا را انجام دهید.

قانون جدید خرید و فروش طلا چیست؟

قانون جدید خرید و فروش طلا مجموعه‌ای از مقررات است که با هدف افزایش شفافیت در بازار، مقابله با پول‌شویی، کاهش تخلفات صنفی و صیانت از حقوق مصرف‌کنندگان تدوین شده است. بر اساس این قانون، خرید طلا باید صرفاً از واحدهای صنفی معتبر و دارای مجوز رسمی اتحادیه طلا و جواهر انجام شود. این واحدها موظف‌اند فاکتور رسمی و معتبر با مشخصات کامل کالا را در اختیار خریدار قرار دهند؛ در غیر این صورت، خرید از فروشندگان فاقد مجوز یا بدون فاکتور می‌تواند برای خریدار تبعات قانونی و حقوقی به‌همراه داشته باشد.

طبق ضوابط جدید، در معاملات طلا با ارزش بالا، احراز هویت خریدار الزامی است و اطلاعات هویتی و جزئیات معامله باید در سامانه جامع تجارت ثبت شود. این اقدام با هدف افزایش شفافیت مالی و پیشگیری از تخلفاتی مانند پول‌شویی و قاچاق انجام می‌شود. در خریدهای با مبالغ کمتر، فرآیند احراز هویت ساده‌تر بوده و معمولاً به درج نام یا شماره ملی خریدار در فاکتور محدود می‌شود. دریافت فاکتور رسمی هنگام خرید، نقش کلیدی در اثبات مالکیت طلا دارد و نبود آن می‌تواند در زمان فروش مجدد مشکلات جدی ایجاد کند.

از سوی دیگر، بررسی عیار طلا پیش از خرید اهمیت بالایی دارد و خریدار باید با توجه به کدهای استاندارد حک‌شده روی طلا، از اصالت و عیار آن اطمینان حاصل کند. قیمت نهایی طلا در زمان خرید شامل بهای طلای خام، اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات بر ارزش افزوده (که صرفاً به اجرت طلا و سود تعلق می‌گیرد) است؛ در حالی‌ که هنگام فروش، طلا به‌عنوان طلای کهنه محاسبه شده و اجرت ساخت و سود فروشنده از قیمت آن کسر می‌شود.

قانون خرید طلا از مشتری چیست؟

قانون خرید طلا از مشتری برای زمانی است که طلافروش، طلا را از اشخاص حقیقی خریداری می‌کند؛ مثلاً زمانی که فردی قصد فروش طلای شخصی خود را دارد. در این حالت، طلافروش موظف است هویت فروشنده را احراز کرده و اطلاعات معامله را ثبت کند.

طبق قانون خرید طلا، طلافروش باید از فروشنده مدارک هویتی معتبر دریافت کند و مشخصات او را در فاکتور یا سامانه‌های مربوط ثبت نماید. این قانون به‌ویژه برای جلوگیری از خرید و فروش اموال مسروقه یا ورود طلای غیرقانونی به بازار اجرا می‌شود.

نکته مهم این است که در خرید طلا از مشتری، قیمت‌گذاری باید بر اساس نرخ روز و عیار واقعی طلا انجام و کسرهای احتمالی (مانند افت ذوب یا کارمزد) به‌صورت شفاف به فروشنده اعلام شود. عدم شفافیت در این مرحله می‌تواند تخلف صنفی محسوب شود.

قانون خرید و فروش طلای آب شده

طلای آب شده به دلیل نداشتن اجرت ساخت و نزدیکی بیشتر به قیمت طلای خام، همواره مورد توجه سرمایه‌گذاران بوده است؛ اما همین ویژگی باعث شده قانون خرید و فروش طلای آب شده حساسیت بیشتری داشته باشد. قوانین خرید و فروش طلای آبشده شامل موارد زیر می‌شود:

۱. شفافیت و ثبت معاملات با مبالغ بالا

معاملات طلای آبشده، به‌ویژه در ارقام قابل‌توجه، باید به‌صورت شفاف انجام شود. در چنین معاملاتی، ثبت اطلاعات خرید و فروش الزامی است تا امکان رصد گردش مالی و جلوگیری از تخلفات اقتصادی فراهم شود.

۲. الزام احراز هویت خریدار در معاملات سنگین

در صورتی که ارزش معامله از حدود تعیین‌شده قانونی فراتر رود، فروشنده موظف است هویت خریدار را از طریق مدارک معتبر شناسایی کند. نگهداری این اطلاعات برای مدت مشخص، بخشی از تعهدات قانونی واحد صنفی محسوب می‌شود.

۳. مسئولیت مالیاتی فعالان حرفه‌ای بازار

افرادی که خرید و فروش طلای آبشده را به‌صورت مستمر و شغلی انجام می‌دهند، مکلف‌اند درآمد حاصل از این فعالیت را در اظهارنامه مالیاتی خود اعلام کنند. عدم انجام این تکلیف، می‌تواند منجر به جرایم و بدهی مالیاتی شود.

۴. تبعیت معاملات برون‌مرزی از مقررات گمرکی

هرگونه صادرات یا واردات طلای آبشده تابع قوانین گمرکی، ارزی و تجاری کشور است. انجام این فعالیت‌ها بدون مجوزهای لازم، تخلف محسوب شده و مشمول برخورد قانونی خواهد بود.

۵. محدودیت‌های مربوط به وزن در خرید حضوری

در خرید فیزیکی طلای آبشده، معامله معمولاً بر اساس وزن قطعات آماده انجام می‌شود. در بسیاری از موارد، امکان خرید دقیق بر مبنای مبلغ دلخواه وجود ندارد و حداقل وزن خرید توسط فروشنده تعیین می‌شود.

۶. معافیت اصل طلای آبشده از مالیات بر ارزش افزوده

بر اساس مقررات فعلی، اصل طلای آبشده مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست و تنها سود فروشنده در چارچوب مالیات عملکرد محاسبه می‌شود. با این حال، تغییرات احتمالی قوانین مالیاتی باید همواره مدنظر قرار گیرد.

۷. ضرورت معامله با فروشندگان دارای مجوز رسمی

خرید و فروش طلای آبشده باید صرفاً از طریق واحدهای صنفی دارای پروانه کسب معتبر انجام شود. معامله با افراد فاقد مجوز، می‌تواند حقوق خریدار را در صورت بروز اختلاف با مشکل مواجه کند.

۸. الزام صدور فاکتور معتبر و رسمی

در هر معامله طلای آبشده، ارائه فاکتور رسمی الزامی است. این فاکتور باید شامل اطلاعاتی مانند وزن، عیار، قیمت روز، مبلغ نهایی و مشخصات طرفین باشد و به‌عنوان سند قانونی معامله محسوب می‌شود.

۹. اطمینان از اصالت و عیار طلای آبشده

خریدار پیش از نهایی‌کردن معامله باید از صحت عیار و اصالت طلای آبشده اطمینان حاصل کند. بررسی کد انگ و استفاده از روش‌های استاندارد سنجش عیار، از الزامات یک خرید مطمئن است.

۱۰. آزادی فروش طلای آبشده به واحدهای مجاز دیگر

مالک طلای آبشده الزامی به فروش مجدد آن به فروشنده اولیه ندارد و می‌تواند طلای خود را به هر طلافروش مجاز دیگری عرضه کند. تعهد بازخرید صرفاً یک مزیت تجاری است و الزام قانونی ندارد.

۱۱. ممنوعیت دریافت هزینه‌های غیرمرتبط

طلای آبشده فاقد اجرت ساخت است و دریافت هزینه‌هایی مانند اجرت یا مالیات بر اصل طلا، مغایر با ماهیت این نوع معامله محسوب می‌شود و باید از سوی خریدار مورد توجه قرار گیرد.

قانون جدید خرید و فروش طلا دست دوم

طبق قانون خرید و فروش طلا دست دوم، طلافروشان مجاز هستند طلای دست دوم را از افراد خریداری کنند، اما اجازه ندارند آن را به‌صورت مستقیم به مشتریان دیگر بفروشند. این طلاها باید برای ذوب و فرآوری مجدد به کارگاه‌های تولیدی ارسال شوند تا پس از طی مراحل لازم، استانداردهای مورد نظر را دریافت کنند.

ممنوعیت فروش طلای دست دوم با هدف نظم‌بخشی به بازار و صیانت از حقوق مصرف‌کنندگان تدوین شده است. افزایش شفافیت در معاملات طلا، جلوگیری از تخلفات احتمالی و حمایت از تولیدکنندگان داخلی و ارتقای کیفیت محصولات، از مهم‌ترین اهداف اجرای این قانون به شمار می‌آید.

برای خرید طلا چه مدارکی لازم است؟

یکی از پرسش‌های رایج خریداران این است که برای خرید طلا چه مدارکی لازم است. در خریدهای معمولی و خرد، معمولاً ارائه مدارک خاصی از سوی خریدار الزامی نیست؛ اما بر اساس قانون خرید و فروش طلا مصوب سال ۱۴۰۴، واحدهای طلافروشی در معاملات با مبلغ بیش از ۱۵ میلیون تومان موظف به احراز هویت خریدار هستند. این احراز هویت از طریق مشاهده اصل کارت ملی انجام می‌شود و طلافروش باید تصویر آن را حداقل به مدت ۵ سال نگهداری کند. هدف از اجرای این قانون، افزایش شفافیت معاملات و پیشگیری از تخلفات احتمالی است. بنابراین در صورتی که قصد خرید طلا با رقمی بالاتر از ۱۵ میلیون تومان را دارید، همراه داشتن کارت ملی الزامی خواهد بود.

از سوی دیگر، مهم‌ترین مدرک در خرید طلا، فاکتور رسمی است. فاکتور معتبر در واقع سند قانونی مالکیت شما محسوب می‌شود و در صورت فروش مجدد طلا یا بروز اختلاف، نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. بنابراین حتی اگر از شما مدرکی درخواست نشود، حتماً باید فاکتور کامل و شفاف دریافت کنید.

قانون خرید و فروش طلا آنلاین

خرید آنلاین طلا و حتی فروش آن در ایران مجاز است، اما تحت یک چارچوب مشخص از قوانین و مقررات انجام می‌شود و قانون مستقلی نسبت به خرید و فروش طلای فیزیکی ندارد. خرید و فروش آنلاین طلا در ایران از طریق پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا، صندوق‌های سرمایه گذاری طلا و طرح طلای کاریزما انجام می‌شود. 

• پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا

در صورتی که پلتفرم به فروش طلای فیزیکی به‌صورت آنلاین اقدام کند، لازم است دارای موجودی واقعی، قیمت‌گذاری شفاف بر اساس مظنه روز، امکان تحویل فیزیکی یا فروش مجدد مشخص و مجوزهای صنفی معتبر باشد. همچنین فرآیند تسویه‌حساب و مالکیت طلا باید برای خریدار کاملاً روشن و قابل پیگیری باشد.

• صندوق سرمایه گذاری طلا

خرید و فروش طلا در قالب ابزارهای مالی مانند صندوق طلا مشمول قوانین و نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار است و معاملات از طریق کارگزاری‌های مجاز صورت می‌گیرد. عمده پشتوانه دارایی‌های صندوق طلا شامل گواهی سپرده کالایی سکه و شمش طلا که انبارهای مجاز بورس کالا نگه‌داری می‌شوند هستند و چارچوب‌های نظارتی مشخصی بر آن حاکم است.

• طرح سرمایه گذاری در طلای کاریزما

طرح طلای کاریزما تحت نظارت بیمه مرکزی است و روی سپرده کالایی شمش طلای 24 عیار سرمایه گذاری می‌کند که در انبار بورس کالا نگهداری می‌شود. طرح طلای کاریزما به شما اجازه می‌دهد بدون خرید طلای فیزیکی، دغدغه نگهداری، اجرت ساخت یا ریسک سرقت و کاملا قانونی از نوسانات قیمت طلا سود بگیرید. 

سرمایه‌گذاری در طرح طلا کاریزما

در این طرح، سرمایه شما به‌صورت آنلاین و با پشتوانه طلای 24 عیار مدیریت می‌شود و قیمت‌ها کاملاً بر اساس نرخ لحظه‌ای بازار (در زمان تعطیلی بازار بر اساس نرخ انس جهانی و دلار) محاسبه می‌شوند. خرید و فروش طلا به‌صورت ۲۴ ساعته از طریق اپلیکیشن کاریزما انجام می‌شود و به‌دلیل نقدشوندگی بالا، در صورت فروش، وجه حاصل در کوتاه‌ترین زمان ممکن به حساب شما واریز می‌شود. 

همچنین این طرح معاف از مالیات و اجرت است. یکی از مزیت‌های مهم طرح طلای کاریزما، امکان دریافت وام طلا تا ۶۰ درصد ارزش روز طلا بدون نیاز به ضامن است که طلا را به یک دارایی قابل استفاده در مدیریت نقدینگی تبدیل می‌کند. 

 

جمع‌بندی

قانون خرید و فروش طلا با هدف افزایش شفافیت، کاهش تخلفات و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان تدوین شده و رعایت آن برای همه فعالان این بازار ضروری است. خرید طلا از واحدهای صنفی دارای مجوز، دریافت فاکتور رسمی، توجه به عیار و قیمت‌گذاری شفاف و آگاهی از الزامات احراز هویت در معاملات با مبالغ بالا، از مهم‌ترین اصولی است که خریداران باید به آن توجه کنند. اگر هنوز سوالی در رابطه با قانون خرید طلا یا قانون فروش طلا دارید، در بخش کامنت‌های مقاله پاسخگوی شما هستیم.

سوالات متداول