چگونه در بورس ضرر نکنیم؟ + 8 قانون و راهکار مدیریت ریسک

سرمایه گذاری در بورس برای خیلی‌ از افراد با امید کسب سود شروع می‌شود، اما آنچه سرمایه‌گذاران را ماندگار می‌کند، توانایی مدیریت ضرر است. اگر شما هم می‌خواهید بدانید چگونه در بورس ضرر نکنیم؟ این مقاله دقیقاً برای شما نوشته شده است. در این مقاله از کاریزما لرنینگ، مجموعه‌ای از اصول کلیدی و راهکارهای کاربردی را ارائه می‌دهیم که به شما کمک می‌کند با دیدی روشن و رویکردی منطقی وارد بازار سرمایه شوید. همچنین یک روش سرمایه گذاری مناسب برای مدیریت هرچه بهتر ریسک به شما پیشنهاد می‌کنیم. اگر به دنبال آن هستید که با آرامش خاطر، آگاهانه و با حداقل ریسک فعالیت کنید، مطالعه کامل این مقاله را به شما توصیه می‌کنیم.

چگونه در بورس سرمایه گذاری کنیم که ضرر نکنیم؟

برای اینکه احتمال زیان در بورس کاهش پیدا کند، سرمایه‌گذار باید هم‌زمان سه حوزه رفتار فردی، سرمایه و شیوه تحلیل را مدیریت کند. تجربه بازار نشان می‌دهد بخش بزرگی از ضررها نه به خاطر انتخاب سهم نامناسب، بلکه به دلیل ضعف در یکی از این سه بخش اتفاق می‌افتد. در ادامه مقاله به بررسی این سه حوزه و نکاتی می‌پردازیم که مشخص می‌کنند چگونه در بورس سرمایه گذاری کنیم که ضرر نکنیم.

• مدیریت رفتار؛ کنترل احساسات در بازار

یکی از مهم‌ترین دلایل ضرر در بورس، تصمیم‌گیری هیجانی است. رشد سریع قیمت‌ها معمولاً ترس از جا ماندن ایجاد می‌کند و افت‌های کوتاه‌مدت باعث فروش عجولانه می‌شود. سرمایه‌گذار حرفه‌ای قبل از ورود به معامله، چارچوب رفتاری خود را مشخص می‌کند و اجازه نمی‌دهد احساسات لحظه‌ای مسیر تصمیم‌گیری را تغییر دهد.

خرید سهام بر اساس توصیه دیگران، معامله بدون پشتوانه تحلیلی و فروش سهام فقط به دلیل هیجان بالا، از رایج‌ترین الگوهایی هستند که به ضررهای بزرگ ختم می‌شوند. داشتن یک استراتژی مشخص و پایبندی به آن، بسیار ارزشمندتر از تلاش برای پیدا کردن یک سهم با سودآوری بالا است. نگاه بلندمدت نیز بخش مهمی از مدیریت رفتار محسوب می‌شود. بازار سهام در کوتاه‌مدت می‌تواند پرنوسان باشد، اما در افق بلندمدت معمولاً بازدهی بالاتری نسبت به بسیاری از بازارها ایجاد می‌کند. دید بلندمدت کمک می‌کند نوسانات روزانه باعث تصمیم‌های احساسی نشود و سرمایه‌گذار مسیر خود را با ثبات بیشتری ادامه دهد.

به نقل از سایت investopedia: «بازده بازار سهام می‌تواند در کوتاه‌مدت کاملاً بی‌ثبات باشد، اما در درازمدت تقریباً از هر طبقه دارایی دیگری بهتر عمل می‌کند. داشتن دید بلندمدت به شما کمک می‌کند تا افت شدید بازار را به عنوان فرصتی برای خرید سهام با قیمت‌های جذاب در نظر بگیرید.»

• مدیریت سرمایه؛ کوچک نگه داشتن ضرر

اگر قصدتان سرمایه گذاری در بورس است باید بدانید که حذف کامل ضرر امکان‌پذیر نیست؛ هدف این است که ضررها کوچک بمانند و بتوانید از ایجاد ضررهای بزرگ جلوگیری کنید. ابزار اصلی رسیدن به این هدف، مدیریت سرمایه است. اولین اصل مدیریت سرمایه، تعیین حد ضرر است. یعنی قبل از خرید مشخص شود در چه قیمتی معامله باید بسته شود؛ زیرا ضررها به صورت خطی جبران نمی‌شوند، بلکه هرچه بزرگ‌تر شوند، جبران آن‌ها سخت‌تر می‌شود.

یعنی اگر سرمایه شما ۵۰ درصد کاهش پیدا کند، برای بازگشت به نقطه اولیه به ۱۰۰ درصد سود نیاز دارید. این واقعیت نشان می‌دهد جلوگیری از ضررهای سنگین، بسیار مهم‌تر از تلاش برای کسب سودهای بزرگ است. برای مثال، اگر ۱۰ میلیون تومان سرمایه داشته باشید و ۵۰ درصد ضرر کنید، سرمایه شما به ۵ میلیون تومان می‌رسد. حالا برای برگشت به نقطه اول باید ۵ میلیون سود بسازید؛ یعنی ۱۰۰ درصد بازدهی. این دقیقاً جایی است که اهمیت مدیریت ضرر مشخص می‌شود.

اصل دوم، تنوع سبد سرمایه‌گذاری است. پخش کردن سرمایه بین چند صنعت یا دارایی مختلف باعث می‌شود ریسک یک سهم خاص کل سرمایه را تهدید نکند. صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز نمونه‌ای از تنوع‌سازی حرفه‌ای هستند، چون سرمایه را به شکل مدیریت‌شده بین دارایی‌های مختلف توزیع می‌کنند.

اصل بعدی که باید در نظر داشته باشید، سرمایه‌گذاری با پول مازاد است. ورود به بورس با پول وام، قرض یا سرمایه مورد نیاز زندگی، فشار روانی ایجاد می‌کند و احتمال تصمیم‌های هیجانی را افزایش می‌دهد. سرمایه‌گذاری باید با منابعی انجام شود که تحمل نوسان آن وجود دارد.

• تحلیل بازار؛ ورود آگاهانه به معامله

برای سرمایه گذاری در بورس، حتی داشتن دانش تحلیلی در حد پایه می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر نتیجه سرمایه‌گذاری داشته باشد. آشنایی با مفاهیم اولیه تحلیل تکنیکال، تحلیل بنیادی و روان‌شناسی بازار کمک می‌کند تصمیم‌ها آگاهانه و منطقی گرفته شوند. یکی از خطاهای رایج سرمایه‌گذاران، خرید در قیمت‌های بالا است. زمانی که قیمت یک سهم رشد زیادی داشته و اخبار مثبت آن همه‌گیر شده است، احتمال اصلاح قیمت افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی، تشخیص زمان مناسب ورود باید بر پایه تحلیل باشد، نه پیروی از جو بازار.

بازبینی دوره‌ای سبد سرمایه‌گذاری نیز نقش مهمی در مدیریت دارایی‌ها دارد. تغییرات اقتصادی، سیاست‌های کلان و شرایط جهانی می‌توانند بر ارزش سرمایه‌گذاری‌ها اثر بگذارند. به همین دلیل، پرتفوی باید به‌صورت منظم بررسی و متناسب با شرایط جدید بازار به‌روزرسانی شود. بنابراین می‌توان گفت برای جلوگیری از ایجاد ضررهای سنگین در بورس باید 8 نکته زیر را رعایت کرد:

1. دوری از رفتار هیجانی
2. داشتن حد ضرر (Stop Loss)
3. متنوع‌سازی سبد سرمایه‌گذاری
4. سرمایه‌گذاری با پول مازاد
5. صرف زمان برای آموزش و تحلیل بازار
6. دوری از رفتار هیجانی
7. داشتن نگاه بلندمدت به سرمایه‌گذاری
8. به‌روزرسانی مرتب پرتفوی سرمایه‌گذاری

چگونه ضرر خود را در بورس جبران کنیم؟

توجه داشته باشید که ضرر، بخش طبیعی و اجتناب‌ناپذیر از مسیر سرمایه‌گذاری در بورس است. با این حال، برای جبران زیان‌های گذشته، باید بدانید برای بازگشت به نقطه اولیه سرمایه، به چه میزان بازدهی نیاز دارید. برا این کار، از فرمول جبران ضرر در بورس استفاده می‌کنیم. 

فرمول جبران ضرر در بورس

اگر می‌خواهید بدانید برای جبران ضرری که متحمل شده‌اید، چه میزان سود نیاز دارید، می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید:

C = ((B – A) / A) × 100

• A: قیمت خرید اولیه
• B: قیمت فعلی سهم
• C: درصد سود موردنیاز برای جبران زیان

جدول جبران ضرر در بورس

بر اساس فرمول جبران ضرر در بورس، میزان سود لازم برای جبران ضرر در جدول زیر آمده است:

جدول درصدهای  جبران ضرر در بورس
درصد ضرر	درصد سود برای جبران ضرر در بورس
5%	5%
10%	11%
15%	18%
20%	25%
25%	33%
30%	43%
40%	67%
50%	100%
60%	153%

یک راه‌حل عملی برای کاهش ریسک در بورس

در بخش‌های قبلی گفتیم که کاهش ضرر در بورس بیشتر از آنکه به پیدا کردن سهم مناسب مربوط باشد، به مدیریت رفتار، سرمایه و تحلیل بستگی دارد. اما واقعیت این است که همه افراد زمان، تخصص یا حوصله لازم برای مدیریت فعال معاملات بورسی را ندارند. بسیاری از سرمایه‌گذاران می‌خواهند از رشد بازار بورس استفاده کنند، بدون اینکه هر روز درگیر انتخاب سهم، تحلیل نمودار یا تصمیم‌گیری‌های پرتنش شوند.

یکی از گزینه‌هایی که دقیقاً با هدف کاهش ریسک تصمیم‌گیری فردی طراحی شده است، طرح استاکس کاریزما است. این طرح به سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد به جای تمرکز روی یک یا چند سهم خاص، مستقیماً همراه با شاخص کل بورس حرکت کند. به زبان ساده، سرمایه شما محدود به یک شرکت یا صنعت خاص نیست؛ بلکه بازتابی از عملکرد کل بازار است. همین موضوع باعث می‌شود ریسک ناشی از انتخاب اشتباه یک سهم تا حد زیادی کاهش پیدا کند.

سرمایه‌گذاری بر مبنای شاخص کل

ویژگی مهم دیگر طرح استاکس، امکان خرید و فروش ۲۴ ساعته است. در بازار بورس ممکن است در شرایط منفی با صف‌های فروش مواجه شوید یا در روزهای تعطیل به سرمایه خود دسترسی نداشته باشید، حتی زمان‌هایی که بازار مثبت است ممکن است به دلیل محدودیت‌های عرضه و حجم بالای سفارشات خرید از بازار جا بمانید؛ اما در این طرح، خرید و فروش محدود به ساعت معاملات بورس نیست و سرمایه‌گذار در هر زمان و حتی در روزهای تعطیل می‌تواند دارایی خود را مدیریت کند.

این انعطاف‌پذیری، فشار روانی ناشی از نوسانات بازار را کمتر می‌کند و کنترل بیشتری به سرمایه‌گذار می‌دهد. یکی دیگر از مزایای این طرح، امکان تبدیل آن به سایر طرح‌های سرمایه‌گذاری مانن طرح طلا، طرح نقره و طرح درآمد ثابت است. به این ترتیب شما می‌توانید به‌صورت آنلاین و آنی سرمایه‌تان را در بازار‌های مختلف جابه‌جا کنید تا هیچ موقعیتی را برای کسب سود از دست ندهید و ریسک سرمایه‌گذاری را به حداقل برسانید.

از طرف دیگر، در طرح استاکس نیازی به دریافت کد بورسی، ثبت‌نام در سجام یا انجام تحلیل‌های پیچیده وجود ندارد. تمام فرآیند سرمایه‌گذاری در اپلیکیشن کاریزما و به‌صورت آنلاین انجام می‌شود. در واقع طرح استاکس برای کسانی مناسب است که می‌خواهند:

• از رشد کلی بازار بورس بهره‌مند شوند.

• ریسک تمرکز روی یک سهم را کاهش دهند.

• درگیر تحلیل‌های تخصصی و معاملات روزانه نشوند.

• امکان خرید و فروش ۲۴ ساعته داشته باشند.

• بتوانند سرمایه خود را به‌سرعت نقد کنند.

جمع‌بندی: چگونه در بورس ضرر نکنیم؟

ضرر در بورس، بیش از آن‌که نتیجه نوسانات بازار باشد، حاصل تصمیم‌گیری‌های هیجانی و نداشتن استراتژی مشخص است. در این مقاله به این سوال پاسخ دادیم که چگونه در بورس ضرر نکنیم و چطور ضرر را جبران کنیم. برای جلوگیری از ضرر، باید به اصولی مانند تعیین حد ضرر، پرهیز از خرید در سقف قیمتی، تنوع‌بخشی سبد سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاری با پول مازاد، یادگیری مداوم و داشتن نگاه بلندمدت پایبند باشید. همچنین تحلیل منظم بازار و به‌روزرسانی پرتفوی، به شما کمک می‌کند در مسیر درست باقی بمانید. 

با این حال، اگر به دنبال منعطف‌ترین روش سرمایه‌گذاری در بورس هستید تا 24 ساعته و با نقدشوندگی بالا باشد، استفاده از طرح استاکس کاریزما روشی هوشمندانه برای ورود به بازار سرمایه است. طرح استاکس کاریزما با سرمایه گذاری روی شاخص کل، ریسک انتخاب سهم اشتباه را از بین می‌برد و سودی متناسب با کل بازار برای شما ایجاد می‌کند. اگر در این مسیر با سوالی مواجه هستید، با ما در بخش کامنت‌های این مقاله مطرح کنید.

سوالات متداول