صندوق نقران چیست؟ آشنایی کامل با صندوق نقره کاریزما

صندوق نقره کاریزما با نماد «نقران» نوعی صندوق سرمایه‌گذاری کالایی است که امکان سرمایه‌گذاری غیرمستقیم روی فلز گرانبهای نقره را فراهم کرده است. با صندوق نقران کاریزما، بدون نیاز به خرید نقره فیزیکی، می‌توانید از نوسانات قیمت نقره، بازدهی دریافت کنید. در این مطلب از کاریزما لرنینگ، توضیح می‌دهیم صندوق نقران چیست و چگونه می‌توانید در این صندوق سرمایه‌گذاری کنید.

صندوق نقران چیست؟

صندوق نقران یک صندوق سرمایه‌گذاری کالایی با پشتوانه نقره و از نوع قابل معامله در بورس (ETF) است. گواهی شمش نقره دارایی اصلی این صندوق محسوب می‌شود. صندوق نقران فعالیت خود را از دی ماه تحت مدیریت سبدگردان کاریزما آغاز کرده و کل خالص ارزش دارایی‌های این صندوق در حال حاضر  (منتهی به 3 شهریور 1405) تقریباً برابر با ۷٬۲۱۱ میلیارد تومان (7.21 همت) است.

اطلاعات رسمی صندوق نقران در یک نگاه
نام صندوق	صندوق سرمایه‌گذاری نقره کاریزما
نماد معاملاتی	نقران
نوع صندوق	صندوق کالایی قابل معامله در بورس (ETF)
دارایی اصلی	گواهی سپرده کالایی شمش نقره
مدیر صندوق	سبدگردان کاریزما
دوره تقسیم سود	ندارد
سطح ریسک اعلام‌شده	۳ از ۵
نحوه کسب بازده	افزایش یا کاهش ارزش واحدهای صندوق
کل خالص ارزش دارایی‌ها	حدود ۷٬۲۱۱ میلیارد تومان

صندوق‌های نقره یکی از جدیدترین ابزارهای سرمایه‌گذاری در بورس هستند. برای آشنایی بیشتر و درک کامل سازوکار این صندوق‌ها، پیشنهاد می‌کنیم مقاله زیر را مطالعه کنید:

ترکیب دارایی صندوق نقران چیست؟

مطابق امیدنامه صندوق و ضوابط سازمان بورس، حدود مجاز سرمایه‌گذاری صندوق نقران عبارت‌اند از:

• گواهی سپرده کالایی شمش نقره: حداقل ۷۰ درصد از کل دارایی‌های صندوق
• اوراق مشتقه مبتنی بر نقره: حداکثر ۲۰ درصد
• اوراق بهادار با درآمد ثابت و دارایی‌های نقدشونده: حداکثر ۱۰ درصد

نکته: ترکیب واقعی دارایی‌های صندوق می‌تواند در محدوده‌های فوق تغییر کند. طبق آخرین اطلاعات نمایش‌داده‌شده درد صندوق نقران در ۳ شهریور ۱۴۰۵، ترکیب دارایی‌های صندوق به شرح زیر بوده است:

• گواهی سپرده کالایی نقره: حدود ۹۹٫۰۳ درص
• دنقد و بانک: ۰٫۰۲ درصد
• سایر دارایی‌ها: ۰٫۹۵ درصد

بنابراین، در زمان بررسی، تقریباً تمام دارایی‌های صندوق نقران مستقیماً به گواهی سپرده کالایی شمش نقره اختصاص داشته است. این ترکیب ثابت نیست و ممکن است با تصمیم مدیر صندوق و در محدوده‌های تعیین‌شده در امیدنامه تغییر کند.

در حال حاضر (منتهی به 3 شهریور 1405)، صندوق نقران تقریباً 99.03 % دارایی‌های خود را به سرمایه‌گذاری در گواهی سپرده کالایی شمش نقره اختصاص داده است. 0.02% از باقی دارایی‌های صندوق نقران به وجه نقد و سپرده بانکی و 0.95% هم به سایر دارایی‌ها تعلق می‌گیرد.

نحوه خرید صندوق نقره کاریزما

برای سرمایه‌گذاری در صندوق نقران ابتدا باید کد بورسی داشته باشید. پس از دریافت کد بورسی، به دو روش می‌توانید صندوق نقران را خریداری کنید:

1- از طریق کارگزاری‌ها

در یک کارگزاری بورس مانند کارگزاری کاریزما ثبت‌نام کنید. سپس مانند تصویر زیر، نماد نقران را جست‌وجو کنید و واحدهای صندوق را همانند سهام خرید و فروش کنید.

2- از طریق اپلیکیشن کاریزما

ابتدا اپلیکیشن کاریزما را روی تلفن همراه خود نصب کنید. پس از ثبت‌نام اولیه، وارد اپ شوید. در بخش صندوق‌های سرمایه‌گذاری، نقران را انتخاب کنید. دکمه خرید را بزنید، مبلغ مورد نظر خود برای سرمایه‌گذاری را وارد کنید و پس از پرداخت آنلاین، سرمایه‌گذاری شما در صندوق نقران آغاز می‌شود.

نکته: در نظر داشته باشید که خرید یا فروش در صندوق نقران به صورت آنی انجام نمی‌شود و بنابر شرایط بازار می‌تواند زمان‌بر باشد.

جزئیات خرید و فروش صندوق نقران

در جدول زیر می‌توانید تمام جزئیات مربوط به خرید و فروش صندوق نقران را مشاهده کنید:

جزئیات خرید و فروش صندوق نقره نقران کاریزما
جزئیات	توضیحات
ساعات معاملاتی	11:45 تا 12 پیش‌گشایش | معاملات پیوسته از 12 تا 18
روزهای معاملاتی	شنبه تا چهارشنبه (روزهای کاری)
حداقل سرمایه برای خرید	100 هزار تومان
کارمزد خرید و فروش	در مجموع 0.25% ارزش معامله
دامنه نوسان	مثبت و منفی 10 درصد

مقایسه صندوق نقران با نقره فیزیکی

صندوق نقران و نقره فیزیکی هر دو سرمایه‌گذار را در معرض تغییرات قیمت نقره قرار می‌دهند؛ اما از نظر مالکیت، نحوه خریدوفروش، هزینه‌ها و نگهداری تفاوت دارند.

مقایسه صندوق نقران با نقره فیزیکی
معیار	صندوق نقران	نقره فیزیکی
نوع سرمایه‌گذاری	مالکیت واحدهای یک صندوق با پشتوانه نقره	مالکیت مستقیم نقره
روش خرید	آنلاین از طریق سامانه کارگزاری	مراجعه به فروشنده یا پلتفرم عرضه‌کننده
زمان معامله	در روزها و ساعات فعالیت بورس کالا	وابسته به ساعت فعالیت فروشنده یا پلتفرم
حداقل سرمایه	حداقل سفارش ۱۰۰ هزار تومان	وابسته به وزن و نوع نقره
نگهداری	دارایی پایه در خزانه‌های مورد تأیید نگهداری می‌شود	مسئولیت نگهداری و امنیت با خریدار است
ریسک سرقت	سرمایه‌گذار نقره را نزد خود نگهداری نمی‌کند	احتمال سرقت یا مفقودی وجود دارد
ریسک عیار و اصالت	گواهی سپرده براساس شمش استاندارد صادر می‌شود	به اعتبار فروشنده و امکان سنجش عیار وابسته است
هزینه معامله	کارمزد مصوب معاملات صندوق	اختلاف قیمت خریدوفروش و هزینه‌های احتمالی فروشنده
قیمت	قیمت تابلو ممکن است با NAV تفاوت داشته باشد	قیمت ممکن است بین فروشندگان متفاوت باشد
نقدشوندگی	وابسته به حجم معاملات، عمق سفارش‌ها و بازارگردان	وابسته به وجود خریدار و شرایط بازار فیزیکی
تحویل فیزیکی	واحدهای صندوق مستقیماً به شمش تحویل‌پذیر تبدیل نمی‌شوند	نقره در اختیار خریدار قرار می‌گیرد
مالیات	مشمول معافیت قانونی اوراق بهادار و صندوق‌ها	بسته به نوع نقره و اجزای معامله ممکن است متفاوت باشد

مزایای سرمایه گذاری در صندوق نقران چیست؟

در بحث مقایسه، صندوق‌های نقره با خرید نقره فیزیکی مقایسه می‌شوند. در اینجا نیز مهمترین مزایای سرمایه گذاری در صندوق نقران را نسبت به خرید نقره فیزیکی نام برده‌ایم:

• حذف ریسک‌های خرید نقره فیزیکی مانند ناخالصی عیار، تقلب و اکسید شدن نقره
• نگهداری دارایی‌ها در انبارهای استاندارد و تحت نظارت بورس کالا
• امکان سرمایه‌گذاری با سرمایه بسیار کم
• شفافیت کامل قیمت و امکان رصد لحظه‌ای ارزش سرمایه‌گذاری
• نقدشوندگی بالا و سهولت خرید و فروش واحدهای صندوق
• معافیت کامل مالیاتی

نکته: نقدشوندگی صندوق نقران به حجم معاملات، عمق سفارش‌ها، فاصله قیمت خریدوفروش و عملکرد بازارگردان بستگی دارد. بازارگردان معامله واحدها را تسهیل می‌کند؛ اما نقدشوندگی در شرایط پرنوسان تضمین‌شده نیست.

آیا خریدوفروش صندوق نقران معاف از مالیات است؟

براساس تبصره یک ماده ۱۴۳ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، درآمدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری و درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری، نقل‌وانتقال، صدور و ابطال اوراق بهادار از مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده معاف است. بنابراین، هنگام خریدوفروش واحدهای صندوق نقران، مالیات جداگانه‌ای از سرمایه‌گذار دریافت نمی‌شود و هزینه معامله به کارمزدهای مصوب بازار محدود است.

نکته: برای مشاهده مستند قانونی می‌توانید به متن ماده ۱۴۳ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم مراجعه کنید.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری در صندوق نقران

نقران صندوق درآمد ثابت نیست و بازده تضمین‌شده‌ای ندارد. مهم‌ترین ریسک‌های سرمایه‌گذاری در این صندوق عبارت‌اند از:

نوسان قیمت جهانی نقره

قیمت نقره تحت‌تأثیر شرایط اقتصاد جهانی، نرخ بهره، ارزش دلار، تقاضای سرمایه‌گذاری و تقاضای صنایع مختلف قرار دارد. کاهش قیمت جهانی نقره می‌تواند ارزش دارایی‌های صندوق را کاهش دهد.

نوسان نرخ ارز

ارزش ریالی نقره علاوه بر قیمت جهانی آن، به نرخ ارز در ایران وابسته است. به همین دلیل، کاهش نرخ ارز می‌تواند حتی در صورت ثابت ماندن یا افزایش محدود قیمت جهانی نقره، بر بازده ریالی صندوق اثر منفی بگذارد.

حباب قیمتی

واحدهای نقران براساس عرضه و تقاضا در بورس معامله می‌شوند؛ بنابراین قیمت تابلو ممکن است بالاتر یا پایین‌تر از NAV هر واحد قرار بگیرد. خرید با حباب مثبت بالا، ریسک اصلاح قیمت و زیان سرمایه‌گذار را افزایش می‌دهد.

ریسک نقدشوندگی

اگر حجم سفارش‌ها کم شود یا فاصله قیمت خریدوفروش افزایش یابد، ممکن است فروش تعداد زیادی واحد با قیمت موردنظر دشوار شود. حضور بازارگردان این ریسک را کاهش می‌دهد، اما آن را کاملاً حذف نمی‌کند.

ریسک ابزارهای مشتقه

صندوق طبق امیدنامه می‌تواند بخشی از دارایی خود را در ابزارهای مشتقه مبتنی بر نقره سرمایه‌گذاری کند. این ابزارها ممکن است به دلیل سررسید، اهرم و نوسان قیمت، ریسک بیشتری نسبت به نگهداری مستقیم گواهی سپرده داشته باشند.

ریسک تغییر مقررات

تغییر دامنه نوسان، ساعات معامله، حدود سرمایه‌گذاری، مقررات بورس کالا یا شرایط مربوط به گواهی سپرده نقره می‌تواند بر عملکرد و نحوه معامله صندوق اثر بگذارد.

نبود تضمین حفظ ارزش دارایی

نقره ممکن است در بعضی دوره‌ها در برابر تورم یا کاهش ارزش پول بازده مناسبی ایجاد کند؛ اما حفظ ارزش سرمایه تضمین‌شده نیست و امکان زیان در کوتاه‌مدت و حتی میان‌مدت وجود دارد.

NAV و حباب صندوق نقران چیست؟

NAV یا «خالص ارزش دارایی‌ها»، از کسر بدهی‌های صندوق از ارزش روز دارایی‌های آن به دست می‌آید. با تقسیم خالص ارزش دارایی‌های صندوق بر تعداد واحدهای موجود، NAV هر واحد محاسبه می‌شود.

در صندوق نقران باید میان دو عدد تفاوت قائل شد:

• NAV  هر واحد: ارزش خالص دارایی‌های متعلق به هر واحد صندوق؛
• قیمت تابلو: قیمتی که واحد صندوق براساس عرضه و تقاضا در بورس معامله می‌شود.

قیمت تابلو الزاماً با NAV برابر نیست. اختلاف میان این دو، حباب قیمتی صندوق را نشان می‌دهد:

NAV هر واحد  ÷ [(قیمت بازار − NAV هر واحد)] ×  ۱۰۰=  حباب صندوق (درصد)

اگر قیمت بازار بالاتر از NAV باشد، صندوق با حباب مثبت و اگر پایین‌تر از NAV باشد، با حباب منفی معامله می‌شود.

برای مثال، اگر NAV هر واحد ۱۲٬۰۰۰ ریال و قیمت بازار ۱۲٬۶۰۰ ریال باشد، حباب مثبت صندوق برابر است با:

[۱۲٬۰۰۰  ÷ (۱۲٬۶۰۰ − ۱۲٬۰۰۰)] × ۱۰۰ = ۵ درصد = حباب صندوق

خرید در حباب مثبت به این معناست که سرمایه‌گذار برای هر واحد، مبلغی بیشتر از ارزش خالص دارایی‌ آن پرداخت می‌کند. به همین دلیل، بررسی هم‌زمان قیمت تابلو، NAV، حجم معاملات و فاصله سفارش‌های خریدوفروش قبل از معامله اهمیت دارد.

چرا بازده نقران دقیقاً برابر بازده نقره نیست؟

اگرچه دارایی اصلی نقران گواهی سپرده شمش نقره است، بازده صندوق الزاماً با درصد تغییر قیمت جهانی یا فیزیکی نقره یکسان نخواهد بود. دلایل این اختلاف عبارت‌اند از:

• ارزش ریالی گواهی سپرده به نرخ ارز داخلی نیز وابسته است؛
• قیمت گواهی سپرده نقره در بورس کالا تحت‌تأثیر عرضه و تقاضای داخلی قرار می‌گیرد؛
• بخشی از دارایی صندوق ممکن است به وجه نقد، اوراق درآمد ثابت، ابزارهای مشتقه یا سایر دارایی‌ها اختصاص یابد؛
• هزینه‌های عملیاتی و هزینه‌های صندوق در NAV منعکس می‌شوند؛
• قیمت تابلو نقران ممکن است با حباب مثبت یا منفی نسبت به NAV معامله شود؛
• زمان ارزش‌گذاری دارایی‌های صندوق با زمان تغییر قیمت جهانی نقره کاملاً یکسان نیست؛
• ورود و خروج منابع و عملکرد بازارگردان می‌تواند بر فاصله قیمت بازار و NAV اثر بگذارد.

تفاوت صندوق نقران با طرح نقره کاریزما چیست؟

صندوق نقران یک صندوق کالایی قابل معامله در بورس (ETF) است و خریدوفروش واحدهای آن با کد بورسی و در ساعات معاملات بورس کالا انجام می‌شود. قیمت واحدهای نقران نیز براساس NAV و عرضه‌وتقاضای بازار تعیین می‌شود و ممکن است با حباب مثبت یا منفی همراه باشد.

در مقابل، طرح نقره کاریزما در قالب بیمه‌نامه زندگی و مدیریت سرمایه ارائه می‌شود. سرمایه‌گذاری در این طرح از طریق اپلیکیشن کاریزما، بدون نیاز به کد بورسی و به‌صورت ۲۴ساعته امکان‌پذیر است. قیمت آن نیز براساس گواهی سپرده شمش نقره، قیمت جهانی نقره، نرخ ارز و شرایط بازار محاسبه می‌شود.

بنابراین، این دو محصول از نظر ساختار قانونی، شیوه خریدوفروش، ساعات دسترسی، قیمت‌گذاری و کارمزد با یکدیگر تفاوت دارند.

خرید اقساطی نقره از کاریزما

صندوق نقران برای چه افرادی مناسب است؟

در این مطلب، مختصر و مفید توضیح دادیم صندوق نقران چیست و چه ویژگی‌ها و مزایایی دارد. صندوق نقران کاریزما برای افرادی مناسب است که تمایل دارند از فرصت‌های رشد قیمت نقره بهره‌مند شوند، اما خرید و نگهداری فیزیکی این فلز را پرریسک یا پرهزینه می‌دانند.

این صندوق گزینه‌ای مطلوب برای سرمایه‌گذارانی با دیدگاه میان‌مدت و بلندمدت است که اهداف زیر را در نظر دارند:

• کسب بازده نزدیک یا همگام با تورم (در صورت مساعد بودن شرایط تاثیرگذار جهانی و داخل بر قیمت نقره)
• تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری و برخورداری از شفافیت
• نقدشوندگی و نظارت قانونی

همچنین افرادی که می‌خواهند با مبالغ خرد و به‌صورت ساده و بورسی در بازار نقره سرمایه‌گذاری کنند، می‌توانند نقران را انتخابی منطقی و کارآمد بدانند.

سوالات متداول