عیار طلا چیست؟ جدول انواع عیار، درصد خلوص و روش تشخیص
- نویسندگان متخصص: مطالب توسط نویسندگان متخصص در حوزه مربوطه تهیه می‌شوند.
- بازبینی کارشناسی: محتوا از نظر صحت و دقت اطلاعات توسط کارشناسان بررسی می‌شود.
- منابع معتبر: آمار و اطلاعات بر پایه منابع رسمی و قابل‌استناد ارائه می‌شوند.
- به‌روزرسانی مستمر: مطالب هم‌زمان با تغییرات بازار و انتشار اطلاعات جدید به‌روزرسانی می‌شوند.
- آموزش مسئولانه: هدف کاریزما لرنینگ، افزایش آگاهی مالی است؛ نه وعده سود یا ارائه توصیه‌ای یکسان برای همه.
عیار طلا نشان میدهد چه سهمی از وزن یک قطعه، طلای خالص است. برای مثال، طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلای خالص دارد و عدد ۷۵۰ نیز همین خلوص را در مقیاس هزار بیان می‌کند. شناخت عیار کمک می‌کند مشخصات زیورآلات، سکه و شمش را دقیق‌تر بخوانید و آن را با اجرت ساخت یا قیمت نهایی اشتباه نگیرید.
در این مقاله از کاریزما لرنینگ، انواع عیار طلا و کاربرد هرکدام را بررسی می‌کنیم. همچنین روش محاسبه درصد خلوص و راه‌های بررسی عیار طلا هنگام خرید را توضیح می‌دهیم.
عیار طلا چیست و چه چیزی را نشان میدهد؟
عیار نشان میدهد چه سهمی از وزن یک آلیاژ، طلای خالص است. آلیاژ ترکیبی از فلزات است؛ برای مثال، طلای مورد استفاده در زیورآلات می‌تواند از ترکیب طلا با مس یا نقره ساخته شود.
عیار در انگلیسی آمریکایی karat با علامت‌های k یا kt است؛ اما carat به معنای قیراط، واحد وزن سنگ‌های قیمتی است. در انگلیسی بریتانیایی، carat برای عیار نیز کاربرد دارد.
طبق توضیح ضرابخانه سلطنتی بریتانیا درباره خلوص طلا، عیار در مقیاس ۲۴ بیان می‌شود. در طلای ۱۸ عیار، ۱۸ بخش از ۲۴ بخش وزن آلیاژ طلاست و شش بخش دیگر را فلزات دیگر تشکیل می‌دهند.
خلوص طلا را می‌توان با عددی از هزار نیز بیان کرد. عدد ۷۵۰ یعنی از هر هزار واحد وزن آلیاژ، ۷۵۰ واحد آن طلاست؛ بنابراین طلای ۱۸ عیار و طلای با خلوص ۷۵۰ در هزار، هر دو ۷۵ درصد طلا دارند.
انواع عیار طلا و کاربرد هرکدام
عیارهای مختلف، مقدار طلای خالص متفاوتی دارند. جدول زیر عیارهای رایج، درصد خلوص و نمونه کدهای آن‌ها را نشان میدهد. کاربردهای ذکرشده، نمونه‌های رایج‌اند و درباره تمام محصولات یا بازارها یکسان نیستند.
| مقایسه انواع عیار طلا و کاربرد هرکدام | |||
| عیار طلا | درصد خلوص حاصل از فرمول عیار | نمونه کد خلوص روی محصول | کاربرد رایج |
| ۸ عیار | حدود ۳۳٫۳٪ | ۳۳۳ | برخی زیورآلات در بازارهای خارجی |
| ۹ عیار | ۳۷٫۵٪ | ۳۷۵ | برخی زیورآلات در بازارهای خارجی |
| ۱۰ عیار | حدود ۴۱٫۷٪ | ۴۱۷ | برخی زیورآلات در بازارهای خارجی |
| ۱۴ عیار | حدود ۵۸٫۳٪ | ۵۸۵ در برخی استانداردها | زیورآلات |
| ۱۸ عیار | ۷۵٪ | ۷۵۰ | زیورآلات رایج در بازار ایران |
| ۲۱ عیار | ۸۷٫۵٪ | ۸۷۵ | برخی زیورآلات سنتی |
| ۲۲ عیار | حدود ۹۱٫۷٪ | ۹۱۶ در برخی استانداردها | برخی زیورآلات و سکه‌ها |
| ۲۴ عیار | از نظر نظری ۱۰۰٪ | نمونه‌هایی مانند ۹۹۹ و ۹۹۹٫۹، بسته به محصول | شمش و برخی سکه‌های با خلوص بالا |
چرا کد ۵۸۵ دقیقاً برابر نتیجه فرمول ۱۴ عیار نیست؟ محاسبه ۱۴ تقسیم بر ۲۴، خلوص حدود ۵۸٫۳۳ درصد را به دست میدهد؛ اما کد ۵۸۵ به خلوص ۵۸٫۵ درصد اشاره دارد. کدهای حکشده میتوانند نشاندهنده درجه‌های خلوص تعریف‌شده در استاندارد مربوط باشند و نباید آن‌ها را صرفاً نتیجه گردکردن فرمول دانست. برای نمونه، درجه‌های ۵۸۵، ۷۵۰، ۹۱۶ و ۹۹۹ در راهنمای رسمی نشان‌گذاری فلزات گران‌بهای بریتانیا آمده‌اند.
طلای ۲۴ عیار چیست؟
عدد ۲۴، بالاترین عدد در مقیاس عیار طلاست. در این مقیاس، ۲۴ بخش از ۲۴ بخش به طلا اختصاص دارد؛ در محصولات واقعی، برای دانستن خلوص دقیق باید عدد درج‌شده در مشخصات محصول را بخوانید. برای مثال، ۹۹۹ در هزار یعنی ۹۹٫۹ درصد و ۹۹۹٫۹ در هزار یعنی ۹۹٫۹۹ درصد طلا.
طلای بسیار خالص نرم‌تر از بسیاری از آلیاژهای مورد استفاده در زیورآلات است. به همین دلیل، خلوص بالاتر بهتنهایی به معنی مناسب‌تر بودن برای استفاده روزمره نیست.
همچنین تمام سکه‌ها یا انواع طلای آب‌شده را نباید ۲۴ عیار فرض کرد. خلوص هر محصول باید از مشخصات معتبر همان محصول تعیین شود.
طلای ۲۲ عیار چیست؟
طلای ۲۲ عیار از ۲۲ بخش طلا و دو بخش فلزات دیگر تشکیل می‌شود و خلوص محاسباتی آن حدود ۹۱٫۷ درصد است. این عیار در بعضی زیورآلات و سکه‌ها کاربرد دارد.
برای نمونه، طبق اطلاعات ضرابخانه آمریکا درباره سکه طلای امریکن ایگل، این سکه ۲۲ عیار است. بنابراین سکه‌های طلا الزاماً خلوص یکسانی ندارند.
طلای ۱۸ عیار چیست؟ عدد ۷۵۰ روی طلا یعنی چه؟
طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلا و ۲۵ درصد فلزات دیگر دارد. کد ۷۵۰ نیز همین خلوص را در مقیاس هزار نشان میدهد. این عیار در زیورآلات بازار ایران رایج است. با این حال، رنگ و دوام همه قطعات ۱۸ عیار یکسان نیست؛ نوع فلزات همراه طلا، طراحی و روش ساخت نیز بر ویژگیهای قطعه اثر می‌گذارند.
عیار ۹۹۵ طلا چیست؟
طلای با خلوص ۹۹۵ در هزار، ۹۹٫۵ درصد طلای خالص دارد. در بازار به این میزان خلوص «عیار ۹۹۵» گفته می‌شود؛ بنابراین عدد ۹۹۵ خلوص طلا را از هزار نشان میدهد، در حالی که عیارهایی مانند ۱۸ و ۲۴ در مقیاس ۲۴ بیان می‌شوند.
طبق استاندارد شمش طلای انجمن بازار شمش لندن، شمش‌های مشمول استاندارد «گود دلیوری» باید حداقل خلوص ۹۹۵ در هزار داشته باشند. این حداقل به همین استاندارد مربوط است؛ برای بررسی خلوص هر شمش، باید مشخصات همان محصول را بخوانید.
تفاوت عیارهای طلا در چیست؟
عیار بر مقدار طلای خالص اثر دارد، اما برای مقایسه دو محصول باید رنگ، ویژگیهای ساخت و هزینه‌ها را نیز بررسی کنید.
| تأثیر عیار طلا بر خلوص، رنگ، مقاومت و قیمت | |
| معیار مقایسه | نقش عیار و عوامل دیگر |
| میزان طلای خالص | در وزن برابر، قطعه با عیار بالاتر طلای خالص بیشتری دارد. |
| رنگ | علاوه بر عیار، نوع و نسبت فلزات همراه طلا بر رنگ اثر می‌گذارند. |
| مقاومت و سختی | طلای خالص نرم است؛ دوام قطعه به ترکیب آلیاژ، طراحی و روش ساخت هم بستگی دارد. |
| قیمت | مقدار طلای خالص بر ارزش فلز اثر دارد؛ قیمت نهایی می‌تواند شامل اجرت، هزینه‌های معامله و عوامل دیگر باشد. |
| کاربرد | برخی آلیاژها در زیورآلات رایج‌ترند و برخی محصولات با خلوص بالا به شکل شمش عرضه می‌شوند. |
این تفاوت‌ها هنگام انتخاب بین طلای ۱۸ و ۲۴ عیار اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. طلای ۱۸ عیار به‌دلیل ترکیب با فلزات دیگر در ساخت بسیاری از زیورآلات کاربرد دارد، در حالی که طلای ۲۴ عیار خلوص بالاتری دارد و نرم‌تر است. برای انتخاب بین این دو، باید علاوه بر مقدار طلای خالص، نوع استفاده و هزینه‌های خرید و فروش را هم در نظر بگیرید. در مقاله فرق طلای ۱۸ عیار با ۲۴ عیار، این معیارها را با جزئیات بیشتری مقایسه کرده‌ایم.
چه فلزاتی را با طلا ترکیب می‌کنند؟
طلا را با فلزات دیگر ترکیب می‌کنند تا ویژگی‌هایی مانند رنگ، سختی یا قابلیت ساخت آن تغییر کند. برای مثال، مس در آلیاژهای رزگلد و نقره در برخی آلیاژهای طلای زرد به کار می‌رود. در ساخت طلای سفید نیز می‌توان از فلزاتی مانند پالادیوم یا نیکل استفاده کرد.
بنابراین رنگ متفاوت، الزاماً به معنی عیار متفاوت نیست. دو قطعه طلای زرد و سفید میتوانند هر دو ۱۸ عیار باشند؛ سهم طلا در آن‌ها یکسان است، اما ترکیب فلزات دیگر تفاوت دارد.
چگونه عیار طلا را محاسبه کنیم؟
برای محاسبه درصد خلوص طلا، عدد عیار را بر ۲۴ تقسیم کنید و حاصل را در ۱۰۰ ضرب کنید:
درصد خلوص طلا = ۱۰۰ × (عیار ÷ ۲۴)
برای مثال، درصد خلوص طلای ۱۸ عیار به این صورت محاسبه می‌شود:
75 درصد = 100× (24 ÷ 18)
بنابراین، طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلای خالص دارد. برای مثال، یک قطعه طلای ۱۸ عیار با وزن ۱۰ گرم، بدون احتساب سنگ و اجزای غیرطلا، شامل ۷٫۵ گرم طلای خالص و ۲٫۵ گرم فلزات دیگر است.
اگر خلوص طلا با عددی از هزار، مانند ۷۵۰، مشخص شده باشد، برای تبدیل آن به عیار، عدد خلوص را بر ۱۰۰۰ تقسیم و حاصل را در ۲۴ ضرب کنید:
عیار محاسباتی = ۲۴ × (۱۰۰۰ ÷ خلوص در هزار)
برای مثال، خلوص ۷۵۰ در هزار معادل طلای ۱۸ عیار است:
18 = 24 × (1000 ÷ 750)
این فرمول‌ها، خلوص یا عیار را بر اساس عدد داده‌شده محاسبه می‌کنند؛ تعیین عیار واقعی یک قطعه به بررسی تخصصی نیاز دارد.
عیار چه چیزی را نشان نمی‌دهد؟
عیار بهتنهایی اصالت قطعه، قیمت نهایی خرید یا بازده آینده را مشخص نمیکند. همچنین از عدد عیار نمی‌توان اجرت ساخت، هزینه فروش یا کیفیت طراحی را به دست آورد.
راه‌های تشخیص عیار طلا
خواندن عیار اعلامشده با تأیید عیار واقعی تفاوت دارد. برای بررسی مشخصات طلا، این مراحل را در نظر بگیرید:
بررسی کد حکشده و فاکتور
کدهایی مانند ۷۵۰، خلوص اعلامشده قطعه را نشان می‌دهند. هنگام خرید، عیار، وزن و مشخصات درج‌شده در فاکتور را با طلای خریداری‌شده تطبیق دهید. بررسی اعتبار فاکتور نیز اهمیت دارد؛ زیرا اطلاعات نادرست یا دست‌کاری‌شده می‌تواند شما را درباره مشخصات طلا گمراه کند. آشنایی با روش‌های تشخیص جعل فاکتور طلا به بررسی این اطلاعات کمک می‌کند.
البته حک عیار و ارائه فاکتور بهتنهایی عیار واقعی قطعه را تأیید نمی‌کنند. اگر میان مشخصات طلا و فاکتور اختلافی وجود دارد، از فروشنده توضیح بخواهید و در صورت نیاز، برای بررسی عیار به مرکز تخصصی معتبر مراجعه کنید.
عیارسنجی تخصصی
برای تعیین خلوص، روش‌هایی مانند فلورسانس پرتو ایکس و آزمون آتش به کار می‌روند. طبق راهنمای نمونه‌گیری و عیارسنجی انجمن بازار شمش لندن، هر روش کاربرد و محدودیت خود را دارد؛ برای مثال، بررسی دستگاهی سطح قطعه الزاماً نماینده ترکیب تمام آن نیست. روش مناسب باید با توجه به نوع نمونه و هدف آزمایش انتخاب شود.
نکته قابل توجه: پیش از انجام آزمایش، درباره روش عیارسنجی و نیاز به نمونه‌برداری سؤال کنید؛ زیرا بعضی روش‌ها ممکن است به قطعه آسیب بزنند. نتیجه آزمایش را نیز همراه با مشخصات نمونه و روش بررسی دریافت کنید.
آیا روش‌های خانگی عیار طلا را مشخص می‌کنند؟
خیر؛ آزمون آهن‌ربا، توجه به رنگ یا بررسی صدا، درصد خلوص را تعیین نمی‌کنند. همچنین جذب نشدن به آهن‌ربا بهتنهایی طلای اصل بودن را ثابت نمیکند. این روش‌ها نباید مبنای تأیید قطعی عیار قرار گیرند.برای آن‌که روش‌های تشخیص طلای اصل از تقلبی را بشناسید پیشنهاد می‌کنیم مقاله “چگونه در خرید طلا گول نخوریم؟ اشتباهات رایج خریداران” را مطالعه کنید.
پایین‌ترین عیار طلا چیست؟
طلای ۸ عیار با حدود ۳۳٫۳ درصد طلای خالص، از پایین‌ترین عیارهای مورد استفاده در برخی بازارهای خارجی است. عیارهای ۹ و ۱۰ نیز در بعضی کشورها عرضه می‌شوند، اما حداقل عیار مجاز برای فروش در همه کشورها یکسان نیست.
اگر به‌دنبال طلای ارزان‌تر هستید، اجرت ساخت را هم بررسی کنید. دو قطعه طلای ۱۸ عیار میتوانند خلوص یکسانی داشته باشند، اما به‌دلیل تفاوت اجرت، با قیمت‌های متفاوتی فروخته شوند. در مقاله طلای کم‌اجرت، این موضوع را بیشتر توضیح داده‌ایم.
بهترین عیار طلا برای خرید و سرمایه‌گذاری کدام است؟
بهترین عیار طلا به هدف شما از خرید بستگی دارد. اگر طلا را برای استفاده روزمره می‌خواهید، علاوه بر خلوص، به کیفیت ساخت، راحتی استفاده و مقاومت قطعه توجه کنید. طلای ۱۸ عیار در ساخت زیورآلات رایج است، اما طراحی و ضخامت هر قطعه نیز بر دوام آن اثر می‌گذارد.
در سرمایه گذاری در طلا، عیار تنها یکی از معیارهای انتخاب است. قیمت خرید، اختلاف نرخ خرید و فروش، هزینه‌های معامله، اصالت و شرایط فروش مجدد نیز اهمیت دارند. بنابراین، خلوص بالاتر بهتنهایی بازده بیشتر یا زیان کمتر را تضمین نمیکند. برای سرمایه‌گذاری در طلا لازم نیست حتما سراغ خرید فیزیکی بروید؛ صندوق سرمایه گذاری مبتنی بر طلا از جمله روش‌هایی است که بدون درگیر شدن با عیار و نگهداری طلا، امکان حضور در این بازار را فراهم می‌کند.
شیوه خرید هم بر هزینه‌ها و شرایط معامله اثر دارد. یکی از شیوه‌های خرید آنلاین طلا، طرح طلای کاریزما است. در این طرح، شما می‌توانید از طریق اپلیکیشن کاریزما روی طلا سرمایه‌گذاری کنید، بدون اینکه به نگهداری طلا در خانه نیاز داشته باشید. ارزش سرمایه‌گذاری شما با تغییر قیمت طلا افزایش یا کاهش می‌یابد. طرح طلای کاریزما تحویل فیزیکی ندارد؛ بنابراین، پیش از خرید، شرایط خرید و فروش و هزینه‌های معامله را بررسی کنید.
جمع‌بندی؛ هنگام خرید طلا به چه چیزی توجه کنیم؟
برای مقایسه محصولات، ابتدا مشخص کنید عدد خلوص چه معنایی دارد و وزن اعلامشده مربوط به خود طلاست یا شامل اجزای دیگر نیز می‌شود. سپس اعتبار مشخصات و فاکتور، هزینه نهایی خرید و شرایط فروش را بررسی کنید. شناخت عیار زمانی به انتخاب بهتر کمک می‌کند که آن را کنار این اطلاعات قرار دهید
سوالات متداول
کد ۷۵۰ نشاندهنده خلوص اعلامشده ۷۵۰ در هزار یا ۷۵ درصد است؛ این مقدار با طلای ۱۸ عیار برابر است.
عیار سهم طلای خالص از وزن آلیاژ را در مقیاس ۲۴ نشان میدهد. طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلا و ۲۵ درصد فلزات دیگر دارد.
طلای ۱۸ عیار ترکیبی از خلوص بالا و ویژگیهای مناسب برای ساخت بسیاری از زیورآلات دارد. البته دوام هر قطعه به ترکیب آلیاژ و روش ساخت آن نیز وابسته است.
طلای بسیار خالص نرم است و برای بعضی زیورآلات روزمره مناسب نیست. طراحی، ضخامت و نوع استفاده از قطعه نیز در مناسب بودن آن اثر دارند.
کد حکشده و فاکتور برای بررسی اولیه مفیدند، اما تعیین خلوص واقعی به عیارسنجی تخصصی با روش مناسب نیاز دارد.
خیر؛ رنگ بهتنهایی عیار را مشخص نمیکند. طلای سفید و زرد میتوانند هر دو ۱۸ عیار باشند و فقط در ترکیب فلزات همراه طلا تفاوت داشته باشند.
محتوای مقالات، تحلیل‌ها و ابزارهای ارائه‌شده صرفاً با هدف آموزش و اطلاع‌رسانی تهیه شده است و نباید به‌عنوان توصیه مالی یا سرمایه‌گذاری شخصی تلقی شود. سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی با ریسک نوسان و احتمال زیان همراه است و عملکرد گذشته دارایی‌ها و ابزارهای مالی، تضمینی برای بازده آینده آن‌ها نیست. تصمیم نهایی برای سرمایه‌گذاری باید با توجه به شرایط مالی، اهداف، افق زمانی و میزان ریسک‌پذیری هر فرد گرفته شود.
