تفاوت صندوق طلای شمش محور و سکه محور در یک نگاه
در صندوق طلا افراد بدون نیاز به نگهداری فیزیکی سکه یا شمش میتوانند از نوسانات بازار طلا بهرهمند شوند، با این حال ترکیب دارایی این صندوقها یکسان نیست و همین تفاوت، مفهوم صندوق طلای شمش محور در مقابل صندوق طلای سکه محور را میسازد؛ در این مقاله از کاریزما لرنینگ به تفاوت صندوق طلای شمش محور و سکه محور میپردازیم.
تفاوت صندوق طلای شمش محور و سکه محور چیست؟
صندوقهای طلا طبق امیدنامه موظفاند حداقل ۷۰ درصد از دارایی خود را در اوراق مبتنی بر طلا سرمایهگذاری کنند و حداکثر ۳۰ درصد باقیمانده را میتوانند به داراییهای کمریسکتری مانند اوراق با درآمد ثابت یا سپردههای بانکی اختصاص دهند؛ بنابراین بررسی ترکیب دارایی هر صندوق اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تفاوت صندوق های طلا بر اساس دارایی، دقیقاً از همین نسبتها شکل میگیرد. ترکیب دارایی معمولاً شامل:
- گواهی سپرده شمش طلا
- گواهی سپرده سکه طلا
- درصد محدودی اوراق با درآمد ثابت یا سپرده بانکی
سهم هر یک از این بخشها سطح ریسک و بازده صندوق را تعیین میکند؛ هرچه سهم سکه در پرتفوی بیشتر باشد، صندوق در دورههای صعودی بازار طلا میتواند بازدهی بالاتری ثبت کند، اما در زمان افت بازار نیز نوسان بیشتری را تجربه خواهد کرد؛ در مقابل، افزایش وزن شمش طلا و داراییهای با درآمد ثابت، نوسانات را کاهش داده و ریسک حباب قیمتی را محدود میکند؛ هرچند ممکن است بازدهی آن کمی از رشدهای هیجانی بازار عقب بماند. در مقاله “ترکیب دارایی صندوق های طلا“ به طور کامل درباره نحوه ترکیب دارایی در صندوقهای طلا صحبت کردهایم.
با توجه به تفاوت صندوق های طلا بر اساس دارایی، میتوان آنها را در دو گروه اصلی دستهبندی کرد:
- صندوق های طلای سکه محور
- صندوق های طلای شمس محور
در ادامه بیشتر درباره تفاوت صندوق طلای شمش محور و سکه محور صحبت میکنیم.
| تفاوت صندوق طلای شمش محور و سکه محور | ||
| ویژگی | صندوق شمشمحور | صندوق سکهمحور |
| دارایی اصلی | شمش طلا | سکه طلا |
| مبنای قیمت | اونس جهانی + دلار | اونس + دلار + حباب سکه |
| شدت نوسان | کمتر | بیشتر |
| ریسک هیجانی | پایینتر | بالاتر |
| سطح ریسک | کمتر | بیشتر |
| میزان تأثیرپذیری از حباب سکه | کم | زیاد |
| مناسب برای | سرمایهگذاری بلندمدت و محافظهکارانه | نوسانگیری و سرمایهگذاری کوتاهمدت |
صندوق طلای شمشمحور عمدتاً در گواهی سپرده شمش طلا سرمایهگذاری میکند و قیمت آن بیشتر تابع اونس جهانی و نرخ دلار است؛ بنابراین رفتار قیمتی منطقیتر و قابلتحلیلتری دارد؛ در مقابل، صندوق طلای سکهمحور بیشتر بر گواهی سکه طلا متمرکز است و علاوهبر دلار و طلای جهانی، از عرضهوتقاضای داخلی و حباب سکه تأثیر میگیرد؛ به همین دلیل صندوقهای سکهمحور در دورههای رشد میتوانند بازدهی بالاتری داشته باشند، اما در زمان افت بازار نیز ریسک و نوسان بیشتری دارند؛ در نتیجه، صندوق شمشمحور برای سرمایهگذاری باثباتتر و صندوق سکهمحور برای افراد ریسکپذیر و نوسانگیر مناسبتر است.
چگونه شمشمحور یا سکهمحور بودن صندوق طلا را تشخیص دهیم؟
برای تشخیص نوع صندوق طلا از طریق سایت کدال (codal)، کافی است وارد سامانه کدال شوید و نماد صندوق موردنظر را جستوجو کنید؛ سپس از میان اطلاعیههای منتشر شده، گزارش «صورت وضعیت پرتفوی صندوق سرمایهگذاری دوره یکماهه» را باز کنید؛ در این گزارش، ترکیب داراییهای صندوق مشخص است و میتوان دید چه درصدی از داراییها به گواهی سپرده شمش طلا و چه درصدی به گواهی سپرده سکه طلا اختصاص دارد. اگر سهم شمش بیشتر باشد، صندوق شمشمحور و اگر سهم سکه بیشتر باشد، صندوق سکهمحور محسوب میشود.
چرا بیشتر صندوقهای طلا شمشمحور هستند؟
گرایش بسیاری از مدیران صندوقهای طلا به ساختار شمشمحور اتفاقی نیست، بلکه ریشه در ویژگیهای ساختاری این دارایی دارد؛ شمش طلا در بستر رسمی بورس کالا معامله میشود و قیمتگذاری شفافتری دارد؛ همین موضوع باعث میشود رفتار قیمتی آن به شکل مستقیمتری از اونس جهانی و نرخ دلار تبعیت کند.
در مقایسه با سکه که ممکن است تحت تأثیر هیجانات داخلی و شکلگیری حباب قرار گیرد، شمش طلا معمولاً نوسان کمتری نسبت به سکه تجربه میکند و وابستگی کمتری به هیجان بازار داخلی دارد. همین ساختار باعث میشود ریسک حباب قیمتی پایینتر باشد و حرکت صندوق منطقیتر و نزدیکتر به روند واقعی طلای جهانی شکل بگیرد.
به همین دلایل، بسیاری از صندوقهای طلا سهم بیشتری از شمش را در پرتفوی خود نگه میدارند تا ثبات رفتاری بیشتری در نوسانات بازار داشته باشند؛ در جدول زیر به ترکیب دارایی بهترین صندوقهای طلا میپردازیم:
| تفاوت صندوق های طلا بر اساس دارایی (اردیبهشت 1405) | ||
| نام صندوق | میزان شمش طلا | میزان سکه طلا |
| کهربا | 83.34% | 16.24% |
| عیار | 87.56% | 12.21% |
| طلا | 85.49% | 14.46% |
| ریتون | 98.5% | 0.97% |
| گوهر | 90.24% | 9.36% |
| مثقال | 91.78% | 6.87% |
| زرفام | 80.05% | 19.52% |
همانطور که در جدول مشاهده میشود، صندوق طلای کهربا با حدود 83.34 درصد شمش طلا و 16.24 درصد سکه، ساختاری متعادل میان دو رویکرد اصلی بازار دارد. این ترکیب نشان میدهد که کهربا نه کاملاً شمشمحور افراطی است و نه سکهمحور پرریسک؛ بلکه نوعی توازن میان ثبات و بهرهمندی از نوسان را در پرتفوی خود حفظ کرده است.
وجود سهم بالای شمش طلا باعث میشود در دورههای اصلاح بازار و تخلیه حباب سکه، نوسان صندوق کنترلشدهتر باشد و رفتار آن به طلای جهانی نزدیکتر بماند؛ در مقابل، سهم سکه موجود در پرتفوی این امکان را فراهم میکند که در زمان رونق بازار داخلی و شکلگیری حباب مثبت سکه، صندوق بتواند از رشدهای هیجانی نیز بینصیب نماند؛ به بیان دیگر، این ترکیب میتواند نوعی تعادل میان ثبات در نزول و بهرهبرداری از رشد در رونق ایجاد کند.
البته همانطور که پیشتر اشاره شد، درصد شمش و سکه بهتنهایی معیار انتخاب نیست و عواملی مانند نقدشوندگی، اندازه صندوق، مدیریت فعال و عملکرد تاریخی نیز باید در تصمیمگیری لحاظ شود؛ با این حال بررسی ترکیب دارایی نشان میدهد که کهربا از نظر ساختار پرتفوی در موقعیت متعادلی میان شمشمحور و سکهمحور قرار دارد؛ در مقاله “بهترین صندوق طلا“ بیشتر درباره این موارد توضیح دادهایم.
چرا صندوق شمشمحور برای سرمایهگذاری بلندمدت مناسبتر است؟
صندوقهای شمشمحور معمولاً برای سرمایهگذاری بلندمدت گزینه متعادلتری محسوب میشوند، زیرا شمش طلا نسبت به سکه سابقه نوسان کمتری داشته و کمتر تحتتأثیر هیجانات و حبابهای داخلی قرار میگیرد؛ به همین دلیل رفتار قیمتی آن به روند واقعی طلای جهانی نزدیکتر است. البته در نگاه کلی، خود طلا بهعنوان یک دارایی ضدتورمی، در بلندمدت بیشتر با هدف حفظ ارزش سرمایه مورد استفاده قرار میگیرد و انتخاب میان شمشمحور یا سکهمحور باید بر اساس میزان ریسکپذیری سرمایهگذار انجام شود؛ برای درک بهتر اینکه ترکیب شمش و سکه چگونه بر نوسان و بازده صندوق اثر میگذارد، در این ویدئو، ساختار دارایی صندوق طلای کهربا بهعنوان نمونه بررسی شده است.
اگر این ساختار سرمایهگذاری با استراتژی شما همخوانی دارد، میتوانید جزئیات و ترکیب دارایی صندوق طلای کهربا را در صفحه اختصاصی آن مشاهده کنید.
صندوق شمشمحور بهتر است یا سکهمحور؟
وقتی تصمیم میگیریم بین صندوق شمشمحور و سکهمحور انتخاب کنیم، بهتر است بدانیم هیچ پاسخ قطعی “بهتر” وجود ندارد؛ بلکه این انتخاب بستگی به اهداف، میزان ریسکپذیری و افق زمانی سرمایهگذاری دارد. صندوقهای شمشمحور به دلیل تمرکز بر گواهی سپرده شمش طلا، نوسان کمتری داشته و رفتار قیمتی آنها به طلای جهانی نزدیکتر است؛ از اینرو برای سرمایهگذاران با رویکرد محافظهکارانه و بلندمدت گزینهای متعادلتر محسوب میشوند؛ در مقابل، صندوقهای سکهمحور به دلیل تأثیرپذیری از حباب و تقاضای داخلی، در دورههای رونق بازار امکان ثبت بازدهی بالاتری دارند، اما با ریسک نوسان بیشتری نیز همراه هستند.
بنابراین انتخاب میان این دو ساختار باید بر اساس استراتژی سرمایهگذاری و میزان تحمل ریسک انجام شود؛ در مقاله “نحوه سود دهی صندوق های طلا + فرمول محاسبه سود” به طور کامل درباره بازدهی این دو نوع صندوق طلا توضیح دادهایم.
در نهایت؛ تفاوت صندوق های طلا بر اساس دارایی چیست؟
تفاوت صندوق های طلا بر اساس دارایی به نسبت شمش و سکه در پرتفوی آنها بازمیگردد. شمشمحورها معمولاً ساختاری باثباتتر و قابلتحلیلتر دارند، در حالیکه سکهمحورها نوسان بیشتری را تجربه میکنند. بررسی امیدنامه، ترکیب دارایی و عملکرد تاریخی صندوقها پیش از تصمیمگیری ضروری است.
در میان صندوقهای فعال بازار، برخی مانند صندوق طلا کهربا با ساختار شمشمحور شناخته میشوند و برای سرمایهگذارانی که به دنبال رویکرد محافظهکارانه و متعادل هستند قابل بررسیاند؛ با این حال، انتخاب نهایی باید متناسب با افق زمانی و میزان ریسکپذیری هر فرد انجام شود؛ در ادامه اگر سوالی درباره تفاوت صندوق طلای شمش محور و سکه محور دارید در قسمت دیدگاهها در خدمت شما هستیم.
سوالات متداول
صندوقهای سکهمحور معمولاً به دلیل تأثیرپذیری از حباب سکه نوسان و ریسک بیشتری نسبت به شمشمحورها دارند.
صندوق طلای سکه محور برای افرادی که تحمل ریسک بالاتر دارند و به دنبال کسب سود در نوسانات کوتاهمدت بازار طلا هستند، مناسب است.
در دورههای رونق و حباب سکه، سکهمحورها بازدهی بالاتری دارند، اما در بازارهای متعادل شمشمحورها پایدارتر عمل میکنند.
معمولاً صندوقهای شمشمحور به دلیل وابستگی مستقیم به طلای جهانی برای افق بلند مدت گزینه باثباتتری هستند.
اگر به دنبال نوسان کمتر و سرمایهگذاری بلندمدت هستید شمشمحور مناسبتر است، اما برای نوسانگیری کوتاهمدت سکهمحور بازدهی بیشتری میدهد.
